کتاب روشنفکران جهان عرب اثر مسعود فکری، انتشارات ترجمان

کتاب «روشنفکران جهان عرب» اثری ارزشمند از «مسعود فکری» است که به معرفی آرا و آثار یکصد چهره فرهنگی و فکری برجسته معاصر در جهان عرب می‌پردازد. این اثر پژوهشی جامع، تصویری دقیق از واکنش‌های فکری به تحولات و آشفتگی‌های فرهنگی و سیاسی جهان عرب در دوران معاصر ارائه می‌دهد و بخشی مهم از جریان نقد و بازاندیشی فکری در جوامع عربی را بازتاب می‌دهد. مسعود فکری در این کتاب، دیدگاه‌های گوناگون یکصد روشنفکر عرب با گرایش‌ها و ایدئولوژی‌های متفاوت را بررسی کرده و نشان داده است که جست‌وجوی هویت و اصالت، هرچند موضوعی محوری در بسیاری از اندیشه‌هاست، اما همیشه رویکرد غالب نبوده است. شماری از این روشنفکران بر تنوع فرهنگی و اتکا به ارزش‌های جهانی تأکید کرده‌اند و باور دارند که مدرنیزاسیون در جوامع عربی بدون تحقق واقعی مدرنیته رخ داده است. آنان خواستار گسستی بنیادین از شیوه‌های سنتی تفکر و عمل شده و پذیرش تفکر انتقادی را به‌عنوان راهی برای نوسازی فکری و اجتماعی ترغیب کرده‌اند. بخش عمده‌ای از این روشنفکران همچنین به بازنگری اساسی در ساختار سیاسی جوامع عربی پرداخته و بر ضرورت شکل‌گیری سیاست‌هایی باز و آزاد تأکید کرده‌اند؛ سیاست‌هایی که بتواند امنیت، آزادی از حکومت‌های خودکامه و فرصت‌های برابر اقتصادی را برای ارتقای منزلت مردم عادی فراهم آورد. کتاب «روشنفکران جهان عرب» در مجموع اثری روشنگر است که به درک چالش‌های فکری و تحولات اندیشه در جهان عرب کمک شایانی می‌کند. معرفی آرا و آثار یکصد چهره فرهنگی و فکری در این اثر، فرصتی فراهم می‌آورد تا خواننده با نام‌ها و اندیشه‌هایی آشنا شود که بسیاری از آنان تاکنون ناشناخته مانده بودند. برخی از این متفکران به‌دلیل مقابله با باورهای محافظه‌کارانه یا نظام‌های استبدادی، زندانی یا تبعید شدند، شماری در انزوا زیستند و گروهی نیز جان خود را از دست دادند؛ بااین‌حال، نقش آن‌ها در شکل‌گیری و تبیین بحران‌ها و آشفتگی‌های ایدئولوژیک در جهان عرب بی‌بدیل است. به‌طور خلاصه، این کتاب پژوهشی علمی، منسجم و خوش‌ساخت با نگاهی تحلیلی و انتقادی است که از سوی علاقه‌مندان به مسائل فرهنگی، اجتماعی و سیاسی جهان عرب شایسته قدردانی و توجهی آکادمیک است.