کتاب بنیادهای اسطوره و حماسه‌ی ایران اثر جهانگیر کوورجی کویاجی، انتشارات آگه

اسطوره یکی از ژانرهای مهم فولکلور است که از روایت‌هایی تشکیل می‌شود و نقشی اساسی در شکل‌گیری فرهنگ و باورهای هر جامعه ایفا می‌کند. اسطوره‌ها معمولاً از سوی مقامات مذهبی یا سکولار تأیید می‌شوند و پیوندی عمیق با دین، معنویت و هویت فرهنگی جامعه دارند. در بسیاری از جوامع، اسطوره‌ها، افسانه‌ها و تاریخ در کنار هم قرار می‌گیرند و مردم این روایت‌ها را بازتابی واقعی از گذشته‌ی دور خود می‌دانند. برخی از اسطوره‌ها نیز به تبیین چگونگی پیدایش آداب و رسوم، نهادها، قوانین و تابوهای اجتماعی می‌پردازند و نقش بنیادینی در تقدیس و مشروعیت‌بخشی به سنت‌های هر جامعه دارند. میان روایت اسطوره‌ها و اجرای آیین‌ها رابطه‌ای پیچیده و دوسویه وجود دارد. شخصیت‌های اصلی در بیشتر اسطوره‌ها موجوداتی غیرانسانی‌اند؛ همچون خدایان، نیمه‌خدایان و دیگر چهره‌های ماورایی. در عین حال، برخی دیگر از اسطوره‌ها انسان‌ها، حیوانات یا ترکیب‌هایی از این دو را در طبقه‌بندی داستانی خود جای می‌دهند. کتاب «بنیادهای اسطوره و حماسه‌ی ایران» دریچه‌ای گشوده به قلمرو پژوهش‌های ایران‌شناسی است و جایگاه ایرانیان را در تعاملات و دادوستدهای فرهنگی با دیگر اقوام نشان می‌دهد. در بخش نخست این اثر، نویسنده با نگاهی تطبیقی به بررسی بخش‌هایی از اسطوره‌ها، افسانه‌ها و حماسه‌های ایرانی در مقایسه با حماسه‌ها و میراث فرهنگی کهن چین پرداخته و میزان تأثیر متقابل دو فرهنگ دیرینه‌ی ایرانی و چینی را آشکار می‌سازد. در بخش دوم کتاب، مؤلف پژوهش خود را بر تطبیق میان اسطوره‌ها و حماسه‌های ایرانی با ادب حماسی و غنایی اروپای باختری متمرکز کرده و کوشیده است نشان دهد که چگونه این تعامل فرهنگی، در شکل‌گیری و تحول جان‌مایه‌های اسطوره‌ای و حماسی در سنت‌های ادبی شرق و غرب نقش‌آفرینی کرده است.