کتاب متن کامل فیه ما فیه اثر جلال الدین محمد بلخی(مولانا)، انتشارات نامک

کتاب «فیه ما فیه» یا «مقالات مولانا»، اثری منثور به زبان فارسی از «مولانا جلال‌الدین محمد بلخی» است که با نثری روان و ساده، به نقد و تفسیر عرفانی می‌پردازد. این اثر شامل مجموعه‌ای از یادداشت‌ها و گفتارهایی است که در طول حدود سی سال از سخنان مولانا در مجالس و نشست‌های مختلف گردآوری شده و شاگردان و پیروانش آن‌ها را به‌دقت نوشته‌اند. «فیه ما فیه» در اصل بازتابی از درس‌گفتارهای مولاناست و مضمون آن سرشار از مفاهیم عرفانی، دینی و اخلاقی است. سه اثر منثور شناخته‌شده از مولوی عبارت‌اند از: «فیه ما فیه»، «مکتوبات» (که گاه «مکاتیب» نیز نامیده شده) و «مجالس سبعه». در میان این سه اثر، تنها «مکتوبات» به‌طور مستقیم به قلم خود مولانا نگاشته شده است. دو اثر دیگر، یعنی «فیه ما فیه» و «مجالس سبعه»، مجموعه‌ای از گفتارها و آموزه‌های اوست که توسط پیروان و مریدانش ثبت گردیده است. تدوین کتاب «فیه ما فیه» پس از وفات مولانا در سال ۶۷۲ هجری قمری انجام گرفته و ازاین‌رو، نام آن نیز از سوی مولوی تعیین نشده است. در نسخه‌های کهن، این اثر گاه با نام «الأسرار الجلالیّه» و گاه با عنوان «فیه ما فیه» شناخته می‌شود. در حواشی و ظهریه برخی نسخه‌های خطی، ابیاتی وجود دارد که در آن‌ها عبارت «فیه ما فیه» به کار رفته است. بدیع‌الزمان فروزانفر احتمال داده است که عنوان این کتاب از قطعه‌ای در اثر «الفتوحات المکیه» نوشتهٔ محیی‌الدین بن عربی گرفته شده باشد؛ قطعه‌ای که در آن، تعبیر «فیه ما فیه» به معنای «در آن است آنچه در آن است» به‌کار رفته و بیانگر عمق معنوی و عرفانی مفاهیم کتاب مولاناست.