کتاب آیشمن در اورشلیم اثر هانا آرنت، ترجمه زهرا شمس، انتشارات برج

کتاب «آیشمن در اورشلیم» با زیرعنوان «گزارشی در باب ابتذال شر»، تحلیلی بحث‌برانگیز و ژورنالیستی از ذهنیت و نظام فکری‌ای است که منجر به شکل‌گیری فاجعه‌ی هولوکاست شد. این اثر را «هانا آرنت»، فیلسوف و نظریه‌پرداز آلمانی‌تبار یهودی، در سال ۱۳۴۲ (۱۹۶۳ میلادی) نوشت. آرنت که در دوره‌ی به قدرت رسیدن «آدولف هیتلر» از آلمان گریخته بود، پس از پایان جنگ جهانی دوم به‌عنوان خبرنگار برای مجله‌ی «نیویورکر» از دادگاه «آدولف آیشمن» گزارش تهیه کرد. گزارش تکان‌دهنده و تحسین‌شده‌ی آرنت از محاکمه‌ی آیشمن، یکی از بلندپایه‌ترین و سنگ‌دل‌ترین فرماندهان آلمان نازی که به «قصاب اروپا» شهرت یافته بود، نخست در سال ۱۹۶۳ در قالب مجموعه‌مقالاتی در نیویورکر منتشر شد. سپس نسخه‌ی بازنگری‌شده‌ی همین گزارش‌ها، همراه با مطالب جدیدی که پس از برگزاری دادگاه آشکار شده بود، در سال ۱۹۹۶ به‌صورت کتابی مستقل منتشر گردید. آرنت در این اثر با نگاهی موشکافانه و منتقدانه، محاکمه‌ی آیشمن را نه فقط به‌عنوان محاکمه‌ی یک جنایت‌کار جنگی، بلکه به‌مثابه فرصتی برای واکاوی مفهوم «شر» در تاریخ بشری بررسی می‌کند. او در متن خود به مناقشات فکری و انتقادهایی که پیرامون دیدگاهش برانگیخته شده بود نیز پاسخ می‌دهد. «آیشمن در اورشلیم» اثری ماندگار و پیروزی بزرگ روزنامه‌نگاری تحلیلی است که توسط اندیشمندی برجسته و اثرگذار نوشته شده است. این کتاب، در عین حال که اثری عمیق و آموزنده درباره‌ی هولوکاست و ساختار شر در نظام‌های توتالیتر به شمار می‌آید، به همان اندازه نیز تکان‌دهنده و تأمل‌برانگیز است؛ نگاهی تازه و متفاوت به یکی از تاریک‌ترین و پرآشوب‌ترین فصل‌های قرن بیستم.