کتاب سینماهای تهران اثر داود قهردار، انتشارات نشر گویا

سینما در ایران، به‌ویژه در تهران، در آغاز پدیده‌ای اشرافی بود و پادشاه آن را در دربار و میان بزرگان و اعیان رواج داد. با این حال، نخستین فردی که برای عمومی‌کردن سینما در ایران گام مؤثری برداشت، میرزا ابراهیم‌خان صحاف‌باشی، معلم زبان دارالفنون بود. او به‌سبب سبک زندگی غربی و اندیشه‌های نوگرایانه‌اش در زمان خود زبانزد بود و افزون بر سفرنامه، آثار متعددی در زمینه ترجمه و تألیف از او به‌جا مانده است. صحاف‌باشی در اوایل دهه ۱۲۸۰ هجری شمسی، در خیابان لاله‌زار، سه‌راه مهنا، روبه‌روی سینما کریستال، مغازه‌ای آنتیک‌فروشی داشت. او حیاط پشتی این مغازه را به نخستین سالن نمایش فیلم در ایران تبدیل کرد؛ مکانی که در آن دوران بیشتر مورد توجه اشراف و اعیان قرار داشت. از جمله مشتریان او می‌توان به میرزا علی‌اصغرخان اتابک امین‌السلطان و احمدخان علاءالدوله، حاکم تهران، اشاره کرد. در آذرماه سال ۱۲۸۳، میرزا ابراهیم‌خان صحاف‌باشی گامی تاریخی برداشت و نخستین سالن عمومی سینما در ایران را در خیابان چراغ‌گاز ـ که بعدها «چراغ‌برق» نام گرفت ـ تأسیس کرد. این مکان بعدها به‌عنوان نقطه‌ای مهم در تاریخ سینمای ایران شناخته شد؛ همان جایی که جمال‌زاده نیز در نوشته‌های خود به توصیف آن پرداخته است.