کتاب مدرسه خلاق اثر کن رابینسون، ترجمه شمس الدین میرابوطالبی، انتشارات ترجمان

کتاب «مدرسۀ خلاق: چگونه آموزش آزمون‌محور را سرنگون کنیم؟» اثری تأثیرگذار و تحلیلی است که نظام آموزشی کنونی را به چالش می‌کشد و راهکاری عملی برای بازآفرینی آن ارائه می‌دهد. نویسندۀ کتاب، کن رابینسون، معلم و اندیشمند شناخته‌شدۀ بین‌المللی در حوزه‌های آموزش و خلاقیت است؛ کسی که با سخنرانی معروف خود در TED با عنوان «آیا مدرسه خلاقیت را می‌کشد؟» شهرت جهانی یافت. رابینسون در «مدرسۀ خلاق» بر این باور است که خلاقیت باید در قلب نظام آموزش‌وپرورش قرار گیرد. او تأکید می‌کند برای دستیابی به آموزشی اثربخش و پویا، باید ساختارهای سنتی و آزمون‌محور را کنار گذاشت و سیستمی نو طراحی کرد که بر رشد فردی، نوآوری و انگیزش درونی دانش‌آموزان تمرکز دارد. این کتاب در چند فصل تدوین شده است. فصل نخست به نقد نظام آموزشی فعلی می‌پردازد. به گفتۀ رابینسون، آموزش نباید تنها ابزاری برای همسان‌سازی دانش‌آموزان با نیازهای جامعه یا دولت باشد، بلکه باید بستری برای پرورش استعدادها و توانایی‌های منحصربه‌فرد هر فرد فراهم کند. او ریشۀ نظام کنونی را در دوران صنعتی‌سازی جست‌وجو می‌کند؛ زمانی که مدارس برای تربیت نیروی کار طراحی شده بودند. در فصل دوم، نویسنده به اهمیت کنجکاوی و خلاقیت ذاتی کودکان می‌پردازد و توضیح می‌دهد چگونه آموزش سنتی اغلب این ویژگی‌ها را سرکوب می‌کند. او روش‌هایی ارائه می‌دهد که محیط آموزشی بتواند شور یادگیری و خلاقیت دانش‌آموزان را تقویت کند. رابینسون در فصل سوم نقش تعیین‌کنندۀ معلمان را در پرورش خلاقیت بررسی کرده و بر ضرورت برنامۀ درسی گسترده‌تر و منعطف‌تر تأکید دارد؛ برنامه‌ای که در آن هنر، تربیت بدنی و مهارت‌های زندگی جایگاهی برابر با دروس نظری داشته باشند. پس از آن، او نظام ارزیابی بر پایه آزمون‌های نهایی را به نقد می‌کشد و شیوه‌های جایگزینی پیشنهاد می‌دهد که توانایی‌های واقعی دانش‌آموزان را بهتر نشان دهد. فصل بعد به مدیران مدارس اختصاص دارد و نمونه‌هایی از مدیرانی را معرفی می‌کند که با محور قراردادن خلاقیت، تغییراتی عمیق و الهام‌بخش در مدارس خود ایجاد کرده‌اند. در پایان، نویسنده به نقش والدین در آموزش‌وپرورش می‌پردازد و بر اهمیت همکاری و مشارکت خانواده‌ها در پرورش ذهن خلاق و مستقل کودکان تأکید می‌کند. «مدرسۀ خلاق» در مجموع فراخوانی برای بازنگری بنیادین در آموزش است؛ سفری از آموزش سنتی به سوی نظامی انسانی‌تر، الهام‌بخش‌تر و خلاق‌تر.