کتاب عدالت اثر فریدریش دورنمات، ترجمه محمود حسینی زاد، انتشارات برج

کتاب «عدالت» چنین آغاز می‌شود: استادی محترم در رستورانی شلوغ در شهر زوریخ و در برابر چشمان ده‌ها شاهد، به ضرب گلوله کشته می‌شود. قاتل پس از این اتفاق، با آرامش خود را به پلیس تسلیم می‌کند. اما پرسش اصلی اینجاست: چرا اکنون او وکیلی را استخدام کرده است تا نام خود را از اتهام پاک کند؟ و چرا برای دفاع از خود، اسپات مست، وکیل معروف و بدنام را برگزیده است؟ در جریان تحقیقات، اسپات به تدریج درگیر ماجرایی پیچیده و پرابهام می‌شود و خود را گرفتار وسواسی عمیق می‌یابد؛ وسواسی که او را تا رسیدن به نتیجه‌ای مرگبار پیش می‌برد. در این میان، مفهومی تلخ و نگران‌کننده آشکار می‌شود: عدالت، گاهی فقط با ارتکاب یک جنایت دیگر برقرار می‌گردد. این اثر کلاسیکی فریبنده در ژانر نوآر و طنز سیاه است و اجرای عدالت را با لحنی تیره، طنازانه و انتقادی به تصویر می‌کشد. کتاب، نگاهی تمثیلی و گاه آزاردهنده به مفاهیمی چون گناه، عدالت، خشونت و اخلاق دارد و نظام حقوقی را به چالش می‌کشد. فریدریش دورنمات، نویسنده نامدار این اثر، داستان را سفری عجیب و پرپیچ‌وخم می‌داند که طی آن آقای اسپات با جمعی از شخصیت‌های خاص و غیرعادی روبه‌رو می‌شود؛ افرادی که تقریباً هیچ‌کدام علاقه‌ای به کشف حقیقت ندارند. «عدالت» اثری ادبی منحصربه‌فرد است که با انرژی، دقت و سبکی استثنایی نوشته شده. شاید برای همه خوانندگان سرگرم‌کننده نباشد، زیرا ممکن است از برخی شخصیت‌ها خوشتان نیاید یا به فضای تاریک و جنایت‌آمیز آن علاقه‌ای نداشته باشید؛ اما بدون شک این داستان شما را شگفت‌زده خواهد کرد. روایت آن با ساختاری شوک‌آور، در زمان به جلو و عقب می‌رود و از زبان راوی‌ای غیرقابل اعتماد و خسته‌کننده بازگو می‌شود. دورنمات با دقتی مثال‌زدنی، پوچی رویدادها را به تصویر می‌کشد و به شیوه‌ای خاص، ماهیت عدالت را به پرسش می‌گیرد؛ این همان شگرد شناخته‌شده و منحصربه‌فرد اوست.