کتاب سیاست‌های پوشاک در دوره قاجار و پهلوی اول اثر منظر محمدی، انتشارات مشکی

شناخت پوشاک و بررسی روند تغییرات آن در دوره‌های مختلف تاریخی، می‌تواند به درک عمیق‌تری از تحولات اجتماعی و فرهنگی ایران منجر شود. با این حال، موضوع پوشش ایرانی و تاریخچه آن از جمله مباحثی است که کمتر در منابع تاریخی ایران به‌صورت جامع مورد توجه قرار گرفته است. در این میان، کتاب «سیاست‌های پوشاک در دوره قاجار و پهلوی اول» نوشته‌ی «منظر محمدی»، یکی از معدود آثار پژوهشی است که به‌طور اختصاصی به این موضوع می‌پردازد. کتاب «سیاست‌های پوشاک در دوره قاجار و پهلوی اول» اثر منظر محمدی، به‌طور تحلیلی به تحول سبک پوشاک در ایران، در پی دگرگونی نهادهای فکری، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی در دوران قاجار و پهلوی نخست می‌پردازد. گرچه برخی پژوهشگران مطرح نیز به تغییر نوع لباس در این مقاطع تاریخی و ارتباط آن با تحولات ساختاری و اقتصادی اشاره کرده‌اند، اما باید اذعان کرد که پوشاک، همچنان حوزه‌ای کمتر پژوهش‌شده در مطالعات دانشگاهی ایران به‌شمار می‌رود. در فصل نخست این کتاب، رویارویی میان پوشاک سنتی و مدرن در الگوهای پوشش شهری عصر مشروطه بررسی می‌شود. فصل دوم به ظهور طبقه‌ی متوسط جدید در نتیجه‌ی توسعه نهادهای آموزشی و اداری مدرن و تأثیر این روند بر نوسازی پوشش مردان در دوره قاجار اختصاص دارد. در فصل‌های سوم و چهارم، مؤلف به شکل‌گیری نظام‌های فرهنگی تازه، همچون معماری و شهرسازی اروپایی، و معرفی رسانه‌های تصویری غربی نظیر عکاسی، سینما و مطبوعات مصور در دوران قاجار و پهلوی اول می‌پردازد. این بخش‌ها تأثیر مستقیم این پدیده‌ها را بر گسترش مدرنیته در نوع پوشش و ظاهر جامعه ایرانی نشان می‌دهند. در نهایت، فصل‌های پنجم و ششم کتاب به بررسی تغییر سیاست‌های رسمی حکومت‌های این دو دوره، به‌ویژه دولت پهلوی اول، در زمینه‌ی پوشش اختصاص یافته است؛ از جمله اجرای قوانین پوشش یکسان و اقداماتی همچون حذف حجاب که از مهم‌ترین نمودهای سیاست‌گذاری پوشاک در آن دوران به شمار می‌آید.