کتاب گزیده طنز ابواسحاق حلاج شیرازی اثر ابوالفضل زرویی نصرآباد و نسیم عرب امیری، انتشارات نیستان

کتاب «گزیده طنز ابواسحاق حلاج شیرازی» همان‌گونه که از عنوانش برمی‌آید، مجموعه‌ای ارزشمند از بهترین سروده‌های طنز شیخ ابواسحاق حلاج شیرازی، شاعر نامدار و طنزپرداز فارسی‌زبان است. این شاعر برجسته که به سبب سرودن اشعار طنز درباره‌ی خوراکی‌ها و نوشیدنی‌های گوناگون به «بسحاق اطعمه» شهرت یافته، از چهره‌های شناخته‌شده‌ی طنز در سده‌های هشتم و نهم هجری قمری به‌شمار می‌آید. گردآوری این اثر ماندگار حاصل همکاری مشترک مرحوم ابوالفضل زرویی نصرآباد، شاعر طناز و پژوهشگر ادبیات طنز، با نسیم عرب امیری، نویسنده و فیلمنامه‌نویس شناخته‌شده‌ی ایرانی است. ابواسحاق حلاج شیرازی در روزگاری می‌زیست که بیشتر شاعران بنا بر عرف جامعه، اشعار خود را در مدح پادشاهان و بزرگان می‌سرودند. اما ذوق و علاقه‌ی او به دنیای طعم و عطر خوراکی‌ها، موجب شد سروده‌هایش به دایره‌المعارفی از غذاها، خوراکی‌ها و نوشیدنی‌های متنوع آن دوران تبدیل شود. همین ویژگی خلاقانه، «بسحاق اطعمه» را به عنوان شاعری مبتکر و دوستدار شعر درباره‌ی زندگی روزمره و فرهنگ غذا در میان مردم معروف کرد. او حتی در پاسخ به اشعار دیگر شاعران نیز از واژگان مربوط به خوراک و طعام استفاده می‌کرد و بدین‌ترتیب، سبکی متفاوت و تازه را در ادبیات طنز فارسی پدید آورد. از این رو، اشعار او را یکی از نمونه‌های برجسته‌ی ادبیات نوظهور سده‌ی نهم هجری قمری می‌دانند. کتاب «گزیده طنز ابواسحاق حلاج شیرازی» نتیجه‌ی کوشش‌های فراوان ابوالفضل زرویی نصرآباد و نسیم عرب امیری است؛ دو هنرمند دغدغه‌مند که با هدف شناساندن سبک و زبان بسحاق اطعمه به نسل امروز و حفظ ادبیات طنز فارسی، گردآوری، گزینش، تدوین و بازبینی این اثر را طی پنج سال تلاش مداوم به‌انجام رساندند. سرانجام، این مجموعه‌ی ارزشمند توسط انتشارات نیستان منتشر شد و جایگاهی مهم در میان آثار پژوهشی طنز فارسی یافت. ابوالفضل زرویی نصرآباد بخش بزرگی از عمر خود را صرف ترویج طنزنویسی و اعتلای فرهنگ طنز در ادبیات ایران کرد. او با نگاهی ژرف و زبان طنزآمیز، تلاش داشت نسل جوان را به ارزش‌های فرهنگی و هنری طنز گذشته پیوند زند. از مهم‌ترین آثار او می‌توان به «وقایع‌نامه‌ی طنز ایران»، «حدیث قند» و «خرپژوهی» اشاره کرد که هر یک سهمی مهم در گسترش و شناخت طنز فارسی داشته‌اند. در روزگار امروز، اهمیت طنز و طنزنویسی بیش از پیش آشکار است. آثار طنز نه‌تنها به افزایش تحمل افراد در برابر فشارها و آسیب‌های زندگی کمک می‌کنند، بلکه در بهبود ارتباطات اجتماعی، کاهش اضطراب و ارتقای سلامت روانی جامعه نیز نقش دارند. هنرمندانی که با نگاهی طنزآمیز به جهان می‌نگرند، معمولاً از آزادی بیان بیشتری بهره‌مندند و می‌توانند مسائل پیچیده و سنگین اجتماعی را با لحنی نرم و دلنشین بازگو کنند. به همین سبب، مطالعه و بررسی آثار طنزپردازانی همچون ابواسحاق حلاج شیرازی و نویسندگانی چون زرویی نصرآباد برای علاقه‌مندان ادب فارسی بسیار مفید و آموزنده است.