کتاب تداوم نقوش ساسانی در نگارگری مکتب شیراز اثر سمیه چراغعلی گل، انتشارات چاو

آنچه امروزه از هنر ساسانی بر جای مانده، گواهی روشن است بر اینکه در پس این نقوش پررمزوراز، جهانی از اندیشه و تخیل نهفته است؛ جهانی که از ذهن اسطوره‌پرداز مردمان آن دوران برآمده و در بستر زمان آرام گرفته است. شالوده و پایه‌های هنر ساسانی در دوران پادشاهی اردشیر یکم نهاده شد. در این هنر، تأکیدی آشکار بر نظم، وضوح طرح‌ها و به‌ویژه بر اصل قرینه‌سازی دیده می‌شود؛ همچنین کاربرد نقوش و ترکیب‌بندی‌های آن، همواره همراه با معناهای نمادین و مفهومی است که نمی‌توان آن را نادیده گرفت. گرچه می‌دانیم هنر ساسانی در خلال جنگ‌ها و ارتباط‌هایش با امپراتوری روم از فرهنگ غربی تأثیر پذیرفت، اما بنیاد اصلی آن بر عناصر کهن ایرانی و هنر آسیای غربی استوار بود. این عناصر با بازگشت به سنت‌های باشکوه هخامنشی احیا شدند و در کنار آن، برخی ویژگی‌های هنر پارتی نیز در هنر ساسانی جذب گردید و تداوم یافت. عصر ساسانی را می‌توان مرحله‌ای سرنوشت‌ساز در تحول زیبایی‌شناسی ایرانی دانست. آثار هنری این دوره از مرزهای ایران فراتر رفت و از غرب تا کرانه‌های آتلانتیک و از شرق تا سرزمین چین نفوذ یافت. ارزش‌ها و سنت‌های ساسانی حتی پس از انقراض این سلسله همچنان پایداری خود را حفظ کردند و از طریق آثار هنری و متون مکتوب، به دوران اسلامی انتقال یافتند. این میراث درخشان، پشتوانه‌ای غنی برای شکل‌گیری و شکوفایی ادبیات و هنر ایران در دوران‌های بعدی فراهم ساخت.