کتاب در باب ابداع معنای عکس اثر آلن سکولا، ترجمه محمد نبوی، انتشارات بی گاه

مقاله «در باب ابداع معنای عکس» نخستین‌بار در سال ۱۹۷۴ در مجله آرت‌فروم منتشر شد و ده سال بعد، آلن سکولا آن را با اندکی تغییر در کنار دیگر مقالات خود بازنشر کرد. آلن سکولا، عکاس و منتقد آمریکایی، در طول سالیان کوشیده است سازوکار شکل‌گیری گفتمان در هنر عکاسی را تحلیل و تبیین کند. از نگاه او، در هنر عکاسی افزون بر فرم و ساختار بصری عکس، آنچه اهمیت بنیادی دارد، گفتمان معنایی و بستر اجتماعی است که در آن عکس معنا پیدا می‌کند. سکولا در این اثر، به بررسی چگونگی شکل‌گیری و نحوه تأثیرگذاری گفتمان عکاسی بر فهم و تفسیر تصویر می‌پردازد. ترجمه این مقاله نخستین‌بار در پاییز ۱۳۷۷ در مجله «عکس‌نامه» شماره ۳ چاپ شد و در این کتاب بر اساس نسخه دوم متن، با بازنگری و ویرایش اساسی ترجمه، منتشر گردیده است. در بخشی از این کتاب آمده است که معنای عکس، همانند هر چیز دیگر، ناگزیر وابسته به تعریف فرهنگی است. وظیفه ما در این‌جا تعریف و نقد آن چیزی است که می‌توان «گفتمان عکاسی» نامید. گفتمان را می‌توان عرصه‌ای برای تبادل اطلاعات دانست؛ نظامی از روابط میان عناصری که در فرآیند ارتباط نقش دارند. از دید سکولا، مفهوم گفتمان در بنیان خود با «محدودیت» پیوند دارد. به بیان دیگر، رابطه گفتمانی را می‌توان کارکردی محدودکننده دانست؛ کارکردی که محدوده‌ای از انتظارات مشترک درباره معنا را پدید می‌آورد. همین خاصیت محدودکنندگی، امکان شکل‌گیری معنا را نیز فراهم می‌سازد. طرح مسئله محدودیت‌ها، در واقع طرح مسئله انسدادهایی است که در درون هر موقعیت گفتمانی وجود دارد. این امر به معنای آن است که فرد می‌تواند از چارچوب آن موقعیت بیرون بایستد و رابطه‌ای فراانتقادی با نقدی برقرار کند که منطق همان گفتمان آن را مجاز می‌داند.