کتاب داستان‌های ایلیاد و ادیسه اثر جین ورنر واتسون، ترجمه رضا خاکیانی، انتشارات کارنامه

کتاب «داستان‌های ایلیاد و ادیسه» خلاصه‌ای از دو اثر بزرگ و کلاسیک ادبیات جهان، یعنی «ایلیاد» و «ادیسه» نوشته‌ی هومر است. این کتاب توسط خانم «جین ورنر واتسون» تلخیص و بازنویسی شده و ویژه‌ی مخاطبان جوان به چاپ رسیده است. هومر را می‌توان از مهم‌ترین بنیان‌گذاران ادبیات غرب، به‌ویژه ادبیات داستانی و حماسی دانست. دو اثر او، ایلیاد و ادیسه، که به زبان شعر سروده شده‌اند، از برجسته‌ترین نمونه‌های ادبیات حماسی باستان به شمار می‌آیند. این آثار در زمان خود نه‌تنها به‌صورت مکتوب، بلکه در میان مردم و به‌وسیله‌ی خوانندگان خیابانی و نوازندگان روایت می‌شدند. در ایلیاد و ادیسه، افسانه‌های کهن و داستان‌های پهلوانی روایت می‌شوند؛ داستان‌هایی که در کنار نمایش قهرمانی‌ها و نبردها، آموزه‌هایی اخلاقی و درس‌هایی درباره‌ی شیوه‌ی زیست پهلوانانه و انسانی را به مخاطبان منتقل می‌کنند. موجودات اساطیری در این حماسه‌ها، نماد خیر و شر هستند و کشمکش و تعامل میان آن‌ها، بازتابی از درگیری‌های درونی انسان در طول تاریخ محسوب می‌شود. یکی از برجسته‌ترین جنبه‌های این آثار، حضور خدایان کوه المپ است؛ خدایانی که با شخصیت‌پردازی دقیق و پیچیده معرفی شده‌اند. همین ویژگی باعث شد که بسیاری از کهن‌الگوهای معرفی‌شده در این روایت‌ها الهام‌بخش نظریه‌های روان‌شناسی نوین شوند. زبان ایلیاد و ادیسه زبانی شاعرانه و سرشار از اصطلاحات و تعبیرات رایج دوران باستان است و همین نکته فهم مستقیم آن را برای نسل امروز دشوار می‌کند. خانم «جین ورنر واتسون» با آگاهی از جایگاه رفیع این آثار و نیاز مخاطب جوان به متنی روان و قابل‌فهم، کتاب «داستان‌های ایلیاد و ادیسه» را تدوین کرده است. این کتاب تک‌جلدی، چکیده‌ای است از دو دفتر بزرگ هومر که در بازنویسی آن هم وفاداری به متن اصلی رعایت شده و هم تجربه‌ی نویسنده در حوزه‌ی ادبیات کودک و نوجوان به خلق اثری ارزشمند انجامیده است. «داستان‌های ایلیاد و ادیسه» تمامی بخش‌های مهم این دو حماسه را در بر می‌گیرد و در کنار روایت‌ها، توضیحاتی درباره شخصیت‌های افسانه‌ای و روابط میان آن‌ها ارائه می‌کند. مطالعه‌ی این کتاب برای نوجوانان و جوانان بسیار آموزنده و الهام‌بخش است؛ با این حال، خوانندگانی در سنین بالاتر که تاکنون با آثار هومر آشنایی نداشته‌اند نیز می‌توانند از طریق آن دریچه‌ای به ادبیات، اسطوره و جهان‌بینی باستانی بگشایند. این بازنویسی در کنار سادگی و روانی متن، پلی میان ادبیات کهن و مخاطب امروزی ایجاد کرده است؛ پلی که ارزش‌های ادبی، اخلاقی و اسطوره‌ای هومر را به‌شیوه‌ای تازه و در دسترس به خوانندگان امروز منتقل می‌کند.