کتاب در باب هنر معاصر اثر سزار آیرا، ترجمه مریم فراهانی، انتشارات کتاب آبان

سزار آیرا، نویسنده‌ی برجسته‌ی آرژانتینی، با سرپیچی از قواعد ژانری و بهره‌گیری از شیوه‌ی داستان‌سرایی خلاقانه، جایگاهی ویژه در ادبیات معاصر یافته است و اثر او «در باب هنر معاصر» نیز از این قاعده مستثنی نیست. این کتاب تأمل‌برانگیز نگاهی ژرف به جهان پویای هنر معاصر دارد؛ جهانی که پیوسته در حال دگرگونی است. آیرا با ترکیب فلسفه، نقد هنری و نثر منحصربه‌فرد خود، به بررسی ماهیت آفرینش هنری می‌پردازد و آن را به چالش می‌کشد. در این اثر، او به‌جای تحلیل مستقیم و آکادمیک، با رویکردی بازیگوش، آزاد و کنجکاوانه به موضوع نزدیک می‌شود و مخاطب را دعوت می‌کند تا در تعریف هنر معاصر و نقش آن در جامعه‌ی امروز بازاندیشی کند. آیرا در «در باب هنر معاصر» نشان می‌دهد که هنر تنها بازتابی از زمانه‌ی خود نیست، بلکه نیرویی فعال در شکل‌دهی به ادراک و درک ما از واقعیت محسوب می‌شود. او از طریق مجموعه‌ای از مشاهدات دقیق، حکایت‌های کوتاه و تأملات نظری، تضادها و پارادوکس‌هایی را که در قلب هنر معاصر نهفته‌اند، عیان می‌کند. آیرا در این مسیر مفهوم‌هایی چون اصالت، معنا و خلاقیت را در بستر جهانی بررسی می‌کند که زیر تسلط فناوری، تولید انبوه و نیروهای تجاری دگرگون شده است. نثر او، مانند خود هنر معاصر، زبانی روان، پیش‌بینی‌ناپذیر و گاه گریزپا دارد. او به‌جای تحمیل تعاریف خشک و قطعی، به سیالیت و عدم‌قطعیت بیان هنری ارج می‌نهد و از محدوده‌های مرسوم فراتر می‌رود. در این کتاب، آیرا با چالاکی میان فرهنگ والا و فرهنگ عامه‌پسند، میان آوانگارد و پیش‌پاافتاده حرکت می‌کند و نشان می‌دهد که هنر تنها در گالری‌ها و موزه‌ها خلاصه نمی‌شود، بلکه در کوچک‌ترین، روزمره‌ترین و گذراترین لحظات انسانی نیز حضوری پررنگ دارد. تأملات او از هنر اجرا و هنر مفهوم‌گرا تا نقش موزه‌ها و گالری‌ها در شکل‌گیری گفتمان هنری را در بر می‌گیرد. «در باب هنر معاصر» برداشتی نو و غیرمتعارف از ماهیت بیان هنری ارائه می‌دهد؛ اثری که به‌جای ارائه‌ی پاسخ‌های قطعی، فضای گفت‌وگویی پویا میان خالق اثر، مخاطب و زمینه‌ی فرهنگی می‌گشاید. آیرا مخاطب خود را به جهانی سرشار از امکانات بی‌پایان دعوت می‌کند، جهانی که در آن هنر نه یک شیء ایستا، بلکه فرآیندی زنده، پویا و همواره در حال شکل‌گیری است. تفکرات طناز، درعین‌حال عمیق و روشنگر او، این کتاب را به خواندنی ارزشمند برای علاقه‌مندان به هنر معاصر، زیبایی‌شناسی و پرسش‌های فلسفی خلاقیت در جهان مدرن بدل می‌سازد.