کتاب شورشیان آرمانخواه اثر مازیار بهروز، ترجمه مهدی پرتوی آملی، انتشارات ققنوس

کتاب «شورشیان آرمان‌خواه» نوشته‌ مازیار بهروز، استادیار دانشگاه ایالتی سان‌فرانسیسکو، اثری پژوهشی است که براساس پایان‌نامه‌ دکترای او در دانشگاه کالیفرنیا در لس‌آنجلس شکل گرفته است. این کتاب گزارشی مستند و تحلیلی از تاریخ جنبش چپ مارکسیستی در ایران از سال ۱۳۲۰ تا ۱۳۶۲، یعنی تا زمان فروپاشی آخرین سازمان‌های مارکسیستی، ارائه می‌دهد. مازیار بهروز در این اثر کوشیده است با بهره‌گیری از روش‌شناسی علمی، فراز و فرودهای جنبش چپ را در متن تاریخ معاصر ایران بررسی کند و در عین حال، به کاوش در دلایل ناکامی و شکست این جریان سیاسی در کشور بپردازد. مازیار بهروز (زاده‌ ۱۳۳۷ خورشیدی در تهران)، از برجسته‌ترین تاریخ‌نگاران و پژوهشگران معاصر در زمینه‌ تاریخ جنبش چپ در ایران به شمار می‌رود. او فرزند جهانگیر بهروز است؛ فردی که پیش از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ عضو حزب توده بود و با چند نشریه‌ حزبی همکاری داشت. کتاب «شورشیان آرمان‌خواه» یکی از منابع معتبر تحقیق درباره‌ احزاب و جریان‌های چپ در ایران معاصر محسوب می‌شود. این اثر که در ابتدا به عنوان پایان‌نامه‌ دکتری به نگارش درآمد و سپس تکمیل و به صورت کتاب منتشر شد، جایگاه ویژه‌ای در جریان‌شناسی جنبش چپ ایران دارد. بهروز در ادامه‌ مطالعات خود، کتاب دیگری با عنوان «تأملاتی پیرامون تاریخ شورشیان آرمان‌خواه» نگاشت که در سال ۱۳۸۵ در تهران منتشر شد. این کتاب در واقع ادامه‌ پژوهش‌های او در تبیین و تحلیل تاریخ اندیشه‌ چپ در ایران است. علاوه بر این آثار، مازیار بهروز ده‌ها مقاله و تحقیق علمی درباره‌ پیشینه‌ جریان‌های سیاسی چپ در ایران و نیز تاریخ دوره‌های صفویه، قاجاریه و مشروطه تألیف کرده است. از او مقالات و مصاحبه‌های متعددی در نشریات فارسی ایران و همچنین نوشته‌هایی به زبان انگلیسی در مطبوعات بین‌المللی منتشر شده است. این مجموعه پژوهش‌ها مازیار بهروز را در زمره‌ چهره‌های مرجع در مطالعه‌ تاریخ جنبش‌های سیاسی و اجتماعی ایران، به‌ویژه جنبش چپ، قرار داده است.