کتاب آخرین موهیکان (جیبی) اثر جیمز فنی مور کوپر، ترجمه فرحناز عطاریان، انتشارات قدیانی

رمان «آخرین موهیکان» اثر نویسنده آمریکایی جیمز فنی‌مور کوپر، یکی از برجسته‌ترین آثار ادبیات تاریخی آمریکا به‌شمار می‌آید که نخستین‌بار در سال ۱۸۲۶ میلادی منتشر شد. این اثر که در دوران جنگ فرانسه و هند در قرن هجدهم میلادی جریان دارد، دومین جلد از مجموعه مشهور «قصه‌های جوراب‌چرمی» کوپر است و با روایت تأمل‌برانگیز خود درباره وفاداری، بقا و تضاد فرهنگی، به عنوان یکی از مهم‌ترین رمان‌های کلاسیک آمریکایی شناخته می‌شود. کوپر در این رمان با تلفیقی از عناصر ماجراجویی، عاشقانه و تاریخی، داستانی پرتحرک و درعین‌حال تأثیرگذار را درباره سرنوشت قبایل بومی و برخورد فرهنگ بومیان آمریکا با تمدن اروپایی روایت می‌کند. در مرکز این داستان، شخصیت ناتی بامپو، مشهور به هاوکی، قرار دارد؛ مرزنشینی که همراه با دو همراه بومی خود، اونکاس و چینگاچگوک، درگیر نبردها و کشمکش‌های میان نیروهای فرانسوی، انگلیسی و قبایل بومی در جریان جنگ فرانسه و سرخ‌پوستان می‌شود. طرح اصلی داستان حول ماجرای ربوده شدن دو خواهر انگلیسی، کورا و آلیس مونرو، می‌گردد. هاوکی و یاران وفادارش برای نجات آنان با خطرات فراوانی روبه‌رو می‌شوند و در مسیر پرحادثه خود با دشمنان مرگبار، مناظر خطرناک و آزمون‌های اخلاقی پیچیده‌ای مواجه می‌گردند. روایت پرکشش و پرحادثه اثر با مضامین عمیقی چون قهرمانی، خیانت و اندوه از میان رفتن فرهنگ بومیان آمریکا در هم تنیده شده است. قبیله موهیکان که با چهره‌های شاخصی چون اونکاس و پدرش چینگاچگوک شناخته می‌شود، در این رمان «آخرین» بازمانده نمادین از نوع خود است؛ مردمانی که در برابر گسترش استعمار و نابودی فرهنگشان تلاش می‌کنند تا هویت و شیوه زیست خویش را حفظ نمایند. پایان‌بندی تراژیک رمان، بر زوال تدریجی فرهنگ‌های بومی و فداکاری‌های انسانی در مسیر بقا تأکید می‌گذارد. کوپر در «آخرین موهیکان» با مهارت، برخورد فرهنگ‌ها و تأثیر استعمار بر زندگی قبایل بومی آمریکا را به تصویر می‌کشد. محور اصلی اثر بر پایه وفاداری، افتخار و پیوند میان شخصیت‌هایی چون هاوکی، اونکاس و چینگاچگوک شکل گرفته است. با وجود خیانت‌ها و دشواری‌ها، این شخصیت‌ها نشانی از پایداری و انسانیت را در برابر نابودی فرهنگی بازمی‌نمایانند. مرزهای آمریکا نه‌تنها به‌عنوان میدان جنگ، بلکه به‌مثابه نمادی از زیبایی و دشواری طبیعت معرفی شده است. «آخرین موهیکان» افزون بر جنبه روایی، تاملی بر مفهوم هویت و جابه‌جایی فرهنگی است؛ چراکه هاوکی در میان دو جهان متفاوت، در جست‌وجوی جایگاه حقیقی خود است. این اثر، بازتابی ژرف از مبارزات بومیان آمریکا و مهاجران اروپایی در یکی از مهم‌ترین مقاطع تاریخ این سرزمین محسوب می‌شود. جیمز فنی‌مور کوپر با خلق شخصیت‌هایی زنده و روایتی پرکشش و احساسی، داستانی ماندگار از ماجراجویی، وفاداری و تراژدی را پیش چشم خواننده ترسیم می‌کند. «آخرین موهیکان» نه‌تنها یادآور شکنندگی و فراموشی فرهنگ‌های بومی، بلکه نمادی از روح سرسخت و مرزنشینانه آمریکاست. این رمان اثری کلیدی برای درک تاریخ پیچیده، تعاملات فرهنگی و سرچشمه‌های هویت ملی در آمریکای اولیه به‌شمار می‌رود.