کتاب دیدن در تاریکی اثر ماریانا الساندری، ترجمه احسان سنایی اردکانی، انتشارات بیدگل

کتاب «دیدن در تاریکی» با زیرعنوان «خودمان را از میان احوال تیره‌مان ببینیم و بشناسیم» اثر ماریانا الساندری، تلاشی است برای کمک به خوانندگان تا احساسات و افکار تاریک و منفی خود را درک کرده و به جای سرزنش، آن‌ها را بپذیرند و در آغوش بگیرند. این اثر که در سال ۲۰۲۳ منتشر شده، نگاهی تازه به احساساتی چون غم، اندوه و اضطراب دارد و برداشت رایج از آن‌ها را نادرست و حتی آسیب‌زا می‌داند. الساندری معتقد است احساسات تاریک، ابزارهایی برای شناخت خویشتن و دروازه‌هایی به سوی رشد و تحول شخصی هستند. او در آغاز کتاب نشان می‌دهد چگونه فرهنگ غربی معمولاً افسردگی و اضطراب را با دیدی منفی می‌بیند و آن‌ها را باید از میان برداشت. وی صنعت خودیاری و روان‌شناسی مدرن را به دلیل ترویج شادی و مثبت‌اندیشیِ افراطی نقد می‌کند؛ رویکردی که به باور او، واقع‌گرایانه نیست و افراد را به دلیل تجربه احساسات طبیعی اما تاریک خود دچار شرم، گناه و احساس بی‌کفایتی می‌کند. به‌پشتوانۀ فلسفۀ اگزیستانسیالیستی، الساندری بررسی می‌کند که چگونه فیلسوفانی چون سورن کی‌یرکگور، میگل دی اونامونو و گلوریا آنزالدوآ توانسته‌اند تاریکی درون خود را بفهمند و بپذیرند. از نگاه این متفکران، احساساتی مانند ناامیدی، اضطراب و اندوه، نشانه ضعف نیستند، بلکه بخشی اساسی از تجربه انسانی‌اند که می‌توانند به اصالت، خودآگاهی و رشد منجر شوند. برای نمونه، کی‌یرکگور در اوج اضطراب و رنج، که گاه او را بی‌هوش می‌کرد، به تأملات فلسفی عمیقی می‌پرداخت. مفهوم «دیدن در تاریکی» در این کتاب جایگاهی محوری دارد. از نظر نویسنده، اگر بتوانیم احساسات تاریک خود را درست ببینیم، می‌توانیم به جای ستیز با آن‌ها، از نیروی درونی‌شان برای رشد فردی و انسانی استفاده کنیم. در سراسر کتاب، الساندری با روایت حکایت‌های شخصی و مطالعات موردی گوناگون نشان می‌دهد که چگونه افراد مختلف از مواجهه با اندوه و اضطراب خود به بصیرت، آرامش و پیوندی عمیق‌تر با دیگران رسیده‌اند. از این رو، «دیدن در تاریکی» صرفاً کتابی نظری نیست؛ بلکه با ترکیب روایت‌های انسانی و رهنمودهای کاربردی، راهی نشان می‌دهد تا خواننده فلسفۀ تفکر آگاهانه و پذیرش تاریکی درون را به زندگی روزمره خود وارد کند.