کتاب شاهنامه فردوسی اثر ابوالقاسم فردوسی، ترجمه مسعود خیام، انتشارات نگاه

شاهنامه فردوسی، اثری بزرگ در ادب و فرهنگ ایران، از سه بخش اصلی تشکیل شده است: اسطوره، حماسه و تاریخ. بخش اسطوره‌ای شاهنامه از آغاز داستان تا پایان کار فریدون ادامه دارد و روایتگر آفرینش، پهلوانی‌های نخستین و پادشاهی‌های آغازین ایران است. پس از آن، بخش حماسی از آغاز فرمانروایی منوچهر شروع می‌شود و تا پایان کار رستم، پهلوان نامدار ایران، ادامه می‌یابد. در این بخش، روح سلحشوری، عدالت‌خواهی و میهن‌دوستی ایرانیان به‌روشنی جلوه‌گر است. در نهایت، بخش تاریخی شاهنامه از دوران امپراتوری اسکندر مقدونی آغاز می‌شود و تا پایان کتاب، یعنی فروپاشی پادشاهی ساسانیان، ادامه می‌یابد. البته باید دانست که مرز میان اسطوره، حماسه و تاریخ در شاهنامه کاملاً مشخص و جدا نیست و در بسیاری از بخش‌ها این سه حوزه با یکدیگر تداخل دارند. من بر آن شدم که برای شما، بخش‌های اسطوره‌ای و حماسی شاهنامه را معرفی کنم و بررسی بخش تاریخی را به زمانی دیگر موکول نمایم. با این حال، از بخش تاریک تاریخ نیز، یکی از دلایل اصلی انقراض ساسانیان را برای آشنایی بیشتر شما بازگو خواهم کرد.