کتاب روز و شب اثر یون فوسه، ترجمه اردشیر اسفندیاری، انتشارات وال

کتاب «روز و شب» نوشته‌ی یون فوسه، نمایشنامه‌نویس برجسته‌ی نروژی، اثری در ژانر ادبیات داستانی فلسفی‌ـ‌مذهبی است. این کتاب که نخستین‌بار در سال ۲۰۰۰ منتشر شد، به بررسی عمیق مفاهیم مرگ و زندگی می‌پردازد و در قالب روایتی دو بخشی، داستانی تأمل‌برانگیز و انسانی را به تصویر می‌کشد. «روز و شب» داستان زندگی مردی ماهیگیر را روایت می‌کند؛ روایتی که در دو بخش جداگانه اما به‌هم‌پیوسته ارائه شده است. در بخش نخست، ماجرای تولد این مرد از دید پدرش، اولایی، بازگو می‌شود. داستان با صحنه‌ای آغاز می‌گردد که اولایی مضطرب و منتظر است تا همسرش، مارتا، فرزندشان یوهانس را به دنیا بیاورد. این زوج میانسال که پیش‌تر دختری نوجوان دارند، تصمیم می‌گیرند برای دومین بار صاحب فرزند شوند؛ پسری که اولایی آرزو دارد نام پدربزرگش را بر او بگذارد. بخش نخست، عمدتاً به همین شب تولد یوهانس و نگرانی‌ها، دل‌مشغولی‌ها و اضطراب‌های اولایی می‌پردازد. بخش دوم کتاب، سال‌ها پس از این تولد را دربر می‌گیرد و به دوران پایانی زندگی یوهانس اختصاص دارد. در این بخش، او پیر و بیمار است و آگاهانه با مرگ قریب‌الوقوع خود روبه‌رو می‌شود. مرگی که باعث می‌گردد لحظات گذشته و مکان‌های مهم زندگی‌اش را به یاد آورد. یوهانس اکنون مردی تنهاست؛ همسر محبوبش، ارنا، از دنیا رفته و با وجود داشتن هفت فرزند و چند نوه، در سکوت زیستی تکراری و آرام روزگار می‌گذراند؛ روزهایی که با پیاده‌روی و ماهیگیری معنا پیدا می‌کند. اما یک صبح، تغییری غیرمنتظره در زندگی او رخ می‌دهد. هنگامی که از خواب بیدار می‌شود، دیگر از درد همیشگی در بدنش خبری نیست و حس می‌کند همه چیز در وجودش دگرگون شده است. این نقطه، آغاز تجربه‌ای متفاوت برای یوهانس است؛ نقطه‌ای که فوسه از آن برای بازاندیشی در مفهوم بودن، مرگ و رستگاری بهره می‌گیرد.