کتاب ایرج میرزا اثر سیدهادی حائری، انتشارات بدرقه جاویدان

ایرج میرزا، با لقب‌های «فخرالشعرا» و «جلال‌الممالک»، از شاعران برجسته و نام‌آور عصر مشروطیت بود. او در تبریز زاده شد و از نوادگان فتحعلی‌شاه قاجار به شمار می‌رفت. ایرج میرزا همراه با ملک‌الشعرای بهار، صدای روشنگر و انتقادی آن دوران محسوب می‌شد و با نام‌های بزرگی چون عارف قزوینی، علی‌اکبر دهخدا و ادیب نیشابوری هم‌دوره و هم‌عصر بود. اشعار ایرج میرزا در قالب‌های گوناگون سروده شده‌اند و بخش مهمی از آن‌ها مضامین اجتماعی، انتقادی، احساسی و تربیتی دارند. آثار او را می‌توان به دو دوره‌ی اصلی تقسیم کرد: پیش از مشروطه و پس از آن. در دوره‌ی نخست، یعنی روزگار جوانی، قصایدی در مدح رجال سیاسی و بزرگان قاجار سروده است؛ اما پس از دوران مشروطه، محور اصلی شعرهایش به نقد مسائل اجتماعی، فرهنگی و اخلاقی جامعه تغییر یافت و رنگ واقع‌گرایانه و مردمی به خود گرفت.