کتاب روس‌ها در ایران اثر رودی متی، ترجمه محسن عسکری جهقی، انتشارات نگاه

روس‌ها در ایران در پی به چالش کشیدن روایت سنتی درباره‌ی دخالت تاریخی روسیه در ایران هستند و می‌کوشند نشان دهند که هرچند تاریخ روابط دو کشور سرشار از دخالت‌های مستقیم و غیرمستقیم روسیه است، اما درک عمومی از این روابط با سوء‌تفاهم‌های فراوانی همراه بوده است. نفوذ روسیه در ایران از اوایل دهه‌ی ۱۸۰۰ تا میانه‌ی قرن بیستم نه صرفاً داستانی از سلطه و برتری یک قدرت خارجی، بلکه روندی پیچیده، تعاملی و تاحدی بر پایه‌ی کنترل غیرمستقیم و همکاری‌های سازنده بوده است. پژوهشگران این اثر با بهره‌گیری از منابع و اسناد آرشیوی تازه، تصویری دقیق‌تر از ساختار قدرت و شبکه‌ی نفوذ روسیه در ایران ارائه می‌دهند؛ تصویری که تنها به نقش دولت روسیه و نمایندگان رسمی آن محدود نمی‌شود، بلکه شامل فعالیت اتباع روسی در ایران نیز هست. این اتباع ــ از افراد و بازرگانان تا بانکداران و کارآفرینان ــ هر یک در شکل‌دهی به تعاملات سیاسی، اقتصادی و فرهنگی میان ایران و روسیه نقشی مؤثر داشته‌اند. کتاب «روس‌ها در ایران» ابعاد چندجانبه‌ی حضور و نفوذ روس‌ها در تاریخ ایران را آشکار می‌سازد و سهمی اصیل در شناخت روابط تاریخی و دیپلماسی بین ایران، روسیه و خاورمیانه دارد. این اثر به قلم رودی متی، یلنا آندری‌یوا و گروهی از نویسندگان دیگر نگاشته شده و با ترجمه‌ی محمد آقاجری توسط بنگاه کتاب و ترجمه‌ی نشر پارسه منتشر شده است. موضوع اصلی کتاب، بررسی دیپلماسی و قدرت در ایران از آغاز دوره‌ی قاجار تا پایان جنگ جهانی دوم است.