کتاب مفهوم آیرونی اثر سورن کی یرکگور، ترجمه صالح نجفی، انتشارات مرکز

کتاب «مفهوم آیرونی با ارجاع مدام به سقراط» اثر «سورن کی‌یرکگور» نه‌تنها به بررسی «مفهوم آیرونی» می‌پردازد، بلکه خود نیز در ساختار و شیوه‌ی بیان، نمونه‌ای از آیرونی است. این کتاب، بستری بنیادین برای شکل‌گیری آثار بعدی «کی‌یرکگور» به‌شمار می‌آید؛ آثاری که چه از نظر سبک و چه از نظر مضمون، ردپای این نوشته را در خود دارند و مسیر فکری او را روشن‌تر می‌کنند. بخش نخست کتاب «مفهوم آیرونی با ارجاع مدام به سقراط» بر پایه‌ی تفسیرهای «کسنوفون»، «افلاطون» و «آریستوفانس» از سقراط، این استاد آیرونی، نگاشته شده است. در این بخش همچنین مباحث مرتبط با «هگل» و گفت‌وگوهای فلسفی «هگلی» مورد بررسی قرار می‌گیرد. بخش دوم اثر نیز ادامه‌ی منطقی بخش نخست است و چکیده‌ای از مباحث فلسفی «سورن کی‌یرکگور» درباره‌ی مفهوم آیرونی را دربر دارد که با نمونه‌ها و مثال‌هایی از فیلسوفان گوناگون به خواننده عرضه می‌شود. «مفهوم آیرونی با ارجاع مدام به سقراط» در حقیقت رساله‌ی پایان‌نامه‌ی «سورن کی‌یرکگور» است و نخستین مفهوم بنیادین در فلسفه‌ی او را تبیین می‌کند: آیرونی به‌عنوان جوهره‌ی اندیشه و خودآگاهی انسان. از نگاه کی‌یرکگور، آیرونی نوعی تحریک ذهنی است که انسان را به درک درونی از آزادی اخلاقی سوق می‌دهد. در این نگرش، فرد به‌تنهایی در برابر نظم مستقر می‌ایستد و «مفهوم آیرونی» به یک ویژگی ذهنی و روحی بدل می‌شود. مهم‌ترین ویژگی انسان آیرونیک از دید کی‌یرکگور، زیستن شاعرانه است؛ یعنی آگاهی از اصالت درونی خویش و توانایی ایستادن در مرتبه‌ای بالاتر از خویشتن برای آفرینش آزادی. ازاین‌رو، کتاب «مفهوم آیرونی با ارجاع مدام به سقراط» برای تمام کسانی که به‌صورت جدی به مطالعه و تفکر از دریچه‌ی فلسفه‌ی «سورن کی‌یرکگور» علاقه‌مندند، اثری اساسی و مطالعه‌ی آن ضرورتی انکارناپذیر به‌شمار می‌رود.