کتاب زیبایی شناسی و غیاب اضطرار اثر سانتیاگو زابالا، ترجمه اشکان صالحی، انتشارات بان

کتاب حاضر با تمرکز بر مفهوم «اضطرار» که از مشخصه‌های اصلی قرن بیست‌ویکم به‌شمار می‌رود، زیبایی‌شناسی تازه‌ای را پیش می‌کشد. سانتیاگو ساوالا با بهره‌گیری از تمایزگذاری مارتین هایدگر میان دو گونه اثر هنری ــ آن‌هایی که ما را از اضطرار می‌رهانند و آن‌هایی که ما را به سوی آن می‌کشانند ــ بنیانی نظری برای تحلیل خود می‌سازد. آثار دسته‌ی نخست ابزاری فرهنگی و حافظ وضع موجودند و با پنهان کردن بحران‌ها، آرامشی سطحی ایجاد می‌کنند؛ در حالی که آثار دسته‌ی دوم رویدادهایی مختل‌کننده‌اند که انسان را به مواجهه با اضطرارهای واقعی فرا می‌خوانند. نویسنده با تأکید بر دیدگاه‌های آرتور دانتو، ژاک رانسیِر و جانی واتیمو ــ اندیشمندانی که زیبایی‌شناسی را پذیرای هنر معاصر دانسته‌اند ــ بر این باور است که آثار هنری صرفاً وسیله‌ای برای تعالی‌بخشی به مصرف‌گرایی یا ابزاری برای تأمل در زیبایی نیستند، بلکه نقطه‌ی آغاز تغییر جهان به شمار می‌آیند. هنرمندان رادیکال به باور او آثاری می‌آفرینند که مداخله‌ای فعال در بحران‌های معاصر را آشکار می‌سازند و از تماشاگر می‌خواهند تا موضعی کنش‌گرانه بگیرد. ساوالا با تحلیل آثاری که هدفشان سوق دادن ما به سوی اضطرارهای پنهان و نادیده‌گرفته‌شده است، نشان می‌دهد که توانایی هنر در خلق واقعیت‌های نو، نقش بنیادینی در سیاست دموکراسی رادیکال و در وضعیت اضطراری کنونی جهان دارد. او تأکید می‌کند که امروز بیش از هر زمان دیگر به شیوه‌هایی برای مختل کردن نظم موجود نیازمندیم؛ راه‌هایی که به‌جای تقویت وضعیت حاضر، نیرویی تازه به کنش دموکراتیک رادیکال ببخشند. نویسنده در این کتاب برانگیزاننده یادآور می‌شود که در عصری که بزرگ‌ترین اضطرار، همان غیاب حس اضطرار است، تنها ظرفیت دگرگون‌ساز هنر معاصر می‌تواند راه نجات و بیداری ما باشد.