کتاب اثر هنری شدن اثر بوریس گرویس، ترجمه اشکان صالحی، انتشارات بان

کتاب «اثر هنری شدن» نوشته بوریس گرویس، فیلسوف و منتقد هنری برجسته، اثری تأمل‌برانگیز است که به بررسی این ایده می‌پردازد که چگونه انسان‌های جوامع مدرن می‌کوشند خود را همچون یک «اثر هنری» به نمایش بگذارند و در نتیجه، بازنمایی خویش را در چارچوبی زیبایی‌شناختی تعریف کنند. گرویس در آغاز کتاب، با مروری بر پیشینه تاریخی زیبایی‌شناسی، یادآور می‌شود که تاریخ مدرنیته اساساً با تبدیل جنبه‌های گوناگون زندگی به ابژه‌هایی برای تأمل زیبایی‌شناختی شکل گرفته است. او نشان می‌دهد که این روند نه‌تنها هنر و فرهنگ، بلکه طبیعت، فناوری و حتی خودِ انسان را نیز دربر گرفته است. در ادامه، نویسنده به ایدۀ مرکزی خود یعنی «طراحی خود» می‌پردازد. از دیدگاه گرویس، در جامعه‌ی معاصر افراد نه‌فقط مجازند، بلکه موظف‌اند هویت خود را طراحی کنند. این فرآیند، وظیفه و مسئولیتی سنگین بر دوش انسان می‌گذارد، زیرا هر فرد باید با دقت تصمیم بگیرد که چگونه خود را به جهان عرضه کند و چه تصویری از خویش بسازد. گرویس بر نقش «نگاه دیگران» در روند طراحی هویت فردی تأکید می‌کند. به باور او، پیش از آن‌که انسان بتواند هویت خود را بسازد، از پیش در معرض داوری و برداشت دیگران قرار گرفته است. این نگاه بیرونی، نقشی تعیین‌کننده در رقابت زیبایی‌شناختی جامعه مدرن دارد و موجب می‌شود که تلاقی میان «زندگی» و «هنر» به شاخصه‌ای اساسی در زیست امروزی بدل شود. یکی از مباحث مهم دیگر در کتاب، بررسی پیوند میان سیاست و زیبایی‌شناسی است. گرویس توضیح می‌دهد که چگونه زیبایی‌شناسیِ زندگی می‌تواند به شکلی از «مقاومت فرهنگی و سیاسی» در برابر هنجارهای مسلط بدل شود. او معتقد است نمایش خود به‌صورت خلاق، منحصربه‌فرد و غیرمتعارف، می‌تواند تابوهای جامعه را به چالش بکشد و جلوه‌ای از استقلال فرد را آشکار سازد. کتاب در بخش پایانی، به ابعاد اخلاقیِ «طراحی خود» می‌پردازد و از خواننده می‌خواهد پیامدهای اخلاقی کنش زیبایی‌شناختی خویش را مورد تأمل قرار دهد. در مجموع، «اثر هنری شدن» کتابی روان، اندیشمندانه و عمیق است که به کاوش در جنبه‌های زیبایی‌شناختی جهان معاصر می‌پردازد؛ جهانی که در آن خودِ انسان نیز به موضوعی برای بازنمایی، قضاوت و آفرینش هنری بدل شده است. این اثر مخاطب را به اندیشیدن فرا‌می‌خواند تا در شیوه‌های نمایش خویش در برابر جهان بازنگری کند و نسبت به مسئولیت‌های اخلاقی و فرهنگی این بازنمایی آگاه‌تر شود.