کتاب سمرقند اثر امین معلوف، ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی، انتشارات مروارید

کتاب «سمرقند» رمانی برجسته از امین معلوف است که نخستین‌بار در سال ۱۳۶۷ میلادی (۱۹۸۸) منتشر شد و به‌سرعت جایگاه ویژه‌ای در میان آثار ادبی معاصر یافت. این رمان ماندگار، در دو نیمه روایت می‌شود و هر بخش، خواننده را به جهانی متفاوت و پرکشش می‌برد. نیمه‌ی نخست داستان در ایران قرن یازدهم هجری می‌گذرد و به زندگی، اندیشه‌ها و سرنوشت عمر خیام، شاعر، فیلسوف و دانشمند بزرگ ایرانی می‌پردازد. در این بخش، تولد رباعیات خیام و فرآیند خلق این اثر ارزشمند ادبی، محور اصلی روایت است. نویسنده با زبانی زیبا و ساختاری هوشمندانه، روابط خیام با چهره‌های تاریخی مهمی چون خواجه نظام‌الملک و حسن صباح را به تصویر می‌کشد و در کنار آن، عشق لطیف و شاعرانه‌ی خیام به بانویی شاعر را با ظرافتی چشمگیر روایت می‌کند. تمامی این رویدادها در بستر پرتنش و پرشکوه دوران امپراتوری سلجوقی رخ می‌دهد و فضای تاریخی رمان را غنا می‌بخشد. نیمه‌ی دوم کتاب به قرن‌ها بعد می‌رود و روایت زندگی مردی آمریکایی به نام بنجامین را دنبال می‌کند؛ شخصیتی که در جست‌وجوی نسخه‌ی اصلی رباعیات خیام، سفری پرماجرا و سرشار از رمز و راز را آغاز می‌کند. معلوف با پیوند دادن گذشته و حال، مخاطب را به تأملی عمیق درباره‌ی میراث فرهنگی و ارزش جاودانه‌ی ادبیات ایرانی فرا می‌خواند. «سمرقند» رمانی خواندنی، پرکشش و تأمل‌برانگیز است که با روایت زندگی یکی از بزرگ‌ترین چهره‌های فرهنگی ایران زمین، خواننده را با تاریخی پرفراز و نشیب، عشق، فلسفه و روح جاودان شعر فارسی آشنا می‌سازد.