کتاب تشکیل دولت ملّی در ایران اثر والتر هینتس، ترجمه کیکاووس جهانداری، انتشارات خوارزمی

پس از فروپاشی حکومت ساسانیان، نزدیک به نهصد سال هیچ قدرت سیاسی یکپارچه‌ای در ایران شکل نگرفت تا بتواند وحدت ملی و استقلال سیاسی را در سراسر فلات ایران برقرار کند. پس از پایان خلافت عباسیان نیز، فرمانروایان محلی یکی پس از دیگری سر برآوردند و هر یک در ناحیه‌ای از ایران قدرت را به دست گرفتند. نتیجه این آشفتگی، قرن‌ها جنگ و درگیری بود که سرزمین ایران را به کشوری ازهم‌گسیخته، ناامن و دور از تمدن بدل ساخت. در این دوران، دانش و هنر نیز، اگر وجودی داشت، وابسته به اراده و حمایت شخصی بود که در بخشی از این گستره جغرافیایی فرمان می‌راند. با برپایی حکومت صفوی، ایران بار دیگر دگرگون شد. صفویان توانستند حکومتی مرکزی و نیرومند با ساختاری منسجم پدید آورند که وحدت ملی، سیاسی و مذهبی را احیا کرد. در سایه این تحول، دیوان‌سالاری فراموش‌شده و آموزش علم و هنر از نو جان گرفت و دوران تازه‌ای از شکوفایی فرهنگی و سیاسی آغاز شد. کتاب «تشکیل دولت ملی در ایران» را می‌توان بی‌تردید یکی از مهم‌ترین پژوهش‌های تاریخی در این زمینه دانست. این اثر با بررسی جامع اسناد، منابع مکتوب و یافته‌های تاریخی، مسیر گذار از حکومت آق‌قوینلوها تا شکل‌گیری سلسله صفوی را با دقت و جزئیات بسیار روایت می‌کند. «والتر هینتس»، نویسنده کتاب، با تسلط بر زبان‌های فارسی، ترکی، عربی، روسی، فرانسوی، آلمانی و انگلیسی، هیچ منبع، سند یا مدرکی را از نظر دور نداشته است. همین دقت و گستره دانشی موجب شده تا او بتواند بسیاری از نقاط تاریک آغاز دولت صفوی را روشن سازد؛ مسائلی که تا سال‌ها در تاریخ ایران مغفول مانده بود.