کتاب شفافیت اثر مارک دوگن، ترجمه سعید صادقیان، انتشارات برج

آندری تارکوفسکی، زمانی که برای نخستین‌بار به آمریکا سفر کرد و دره‌ی یادبود یا همان «مانیومنت‌ولی» را از نزدیک دید، با شگفتی گفت: «آمریکایی‌ها چگونه در چنین مکانی وسترن می‌سازند؟ در اینجا باید درباره‌ی خدا فیلم ساخت!» این جمله، عصاره‌ی جهان‌بینی تارکوفسکی و مفهومی اساسی در سینمای او را آشکار می‌سازد: «معنویت». فیلم‌ساز بزرگ روس بر این باور بود که انسان هنگام روبه‌رو شدن با طبیعت باشکوه، باید درنگ کند، تعمق ورزد و برای یافتن روح پنهان در جهان به جست‌وجویی درونی دست زند؛ چراکه در روزگار ما، بشر دیگر برای این روح و تبلور آن در طبیعت ارزشی قائل نیست. «مارک دوگن» در رمان «شفافیت» همین ایده‌ی بنیادین را پی گرفته است. او داستانی خلق کرده که نسبت میان جاودانگی و احترام به طبیعت را بازمی‌تاباند. در این اثر، پروژه‌ای در آینده نوید جاودانگی بشر را می‌دهد، اما تنها به یک شرط: احترام به محیط‌زیست و بازگشت به معنای حقیقی زندگی. در داستان، زنی در میان صخره‌ها و خدایان باستانی سرزمین یخ، کنار دریا نشسته است و با نیروهای جهان به گفت‌وگو و جدال می‌پردازد. او اعلام می‌کند تنها زمانی اجازه‌ی جاودانه‌شدن صادر می‌شود که انسان معناهای ازدست‌رفته‌ی جهان را دوباره بپذیرد و درک کند. دوگن رمان خود را با همین شفافیت روایت کرده و عامدانه از استعاره و کنایه پرهیز نموده است؛ زیرا به باور او، زمان آن رسیده که حقیقت از پسِ رمز و ایهام بیرون آید و در روشنی کامل دیده شود. شاید همین صداقت و وضوح است که کتاب «شفافیت» را به اثری خواندنی و تأمل‌برانگیز بدل کرده است.