کتاب نازنین اثر فئودور داستایفسکی، ترجمه بهناز ورشوی، انتشارات عطر کاج

رمانک «نازنین» در کنار «شب‌های روشن» از ستوده‌ترین و پخته‌ترین آثار داستایوسکی به شمار می‌رود؛ شاهکاری که به تعبیر سوزان سونتاگ، همانند هر هنر والا، در قالب رازی عمیق و ناشناخته جلوه می‌کند. این اثر کوتاه اما پرمغز را اغلب با رمان‌های «یادداشت‌های زیرزمینی»، «جنایت و مکافات» و «ابله» مقایسه کرده‌اند؛ آثاری با راویانی عصبی، پرآشوب و سرگشته، که همچون راوی این داستان، حق‌به‌جانب و خودشیفته‌اند. «نازنین» روایت مردی گرویی‌فروش است که دل در گروی یکی از مشتریان همیشگی خود می‌نهد و با او ازدواج می‌کند. دخترک، شانزده ساله‌ای است سرشار از انرژی، جوانی و شور زندگی؛ اما این زندگی تازه دیری نمی‌پاید و خیلی زود نشانه‌های جدایی پدیدار می‌شود. مرد به رابطه‌ی همسر جوانش با یکی از هم‌قطاران سابق خود مشکوک می‌گردد و این تردید‌ها، سرآغاز سقوط تدریجی رابطه‌ی آن دو می‌شود. فئودور داستایوسکی، نویسنده‌ی بزرگ و تأثیرگذار روس، در میان برجسته‌ترین نام‌های تاریخ ادبیات جهان جای دارد. ویژگی اصلی آثار او واکاوی عمیق روان انسان و تحلیل دقیق انگیزه‌ها و کشمکش‌های درونی شخصیت‌هاست؛ به‌گونه‌ای که بسیاری او را بزرگ‌ترین نویسنده‌ی روان‌شناختی جهان می‌دانند. حتی سوررئالیست‌ها مانیفست خود را بر پایه‌ی نوشته‌های او شکل داده‌اند. اکثر داستان‌های داستایوسکی همچون زندگی شخصی‌اش بازتاب انسان‌هایی عصیان‌زده، بیمار و روان‌پریش است. او در آغاز برای امرار معاش به ترجمه روی آورد و آثاری چون «اورژنی گرانده» اثر بالزاک و «دون کارلوس» اثر فریدریش شیلر را به روسی برگرداند. در بیشتر داستان‌های او، مثلث عشقی به‌عنوان محور اصلی درام دیده می‌شود؛ جایی که زنی میان عشق دو مرد یا مردی میان علاقه‌ی دو زن گرفتار است. در دل این گره‌های عاشقانه، داستایوسکی به بیان ژرف‌ترین مباحث روان‌شناسی و مفاهیمی می‌پردازد که بعدها با نام «روان‌کاوی» شناخته شد. منتقدان همواره از زنده‌بودن شخصیت‌ها و برخورد کاملاً انسانی آنان در آثارش ستایش کرده‌اند.