کتاب دولت و فرودستان اثر تورج اتابکی، ترجمه آرش عزیزی، انتشارات ققنوس

بررسی روند مدرن‌سازی در خاورمیانه، به‌ویژه در دو کشور ایران و ترکیه، با کاستی‌های جدی در روایت‌ها و تحلیل‌های تاریخی همراه است. این کمبودها به‌ویژه در تبیین پذیرش یا مقاومت جوامع در برابر تغییرات بنیادینی دیده می‌شود که ایران و ترکیه طی حدود دو قرن گذشته با آن روبه‌رو بوده‌اند. اگرچه موضوع مدرن‌سازی در ایران و ترکیه بارها در پژوهش‌های دانشگاهی مورد مطالعه قرار گرفته است، بیشتر این پژوهش‌ها تنها به بررسی مدرن‌سازی از بالا می‌پردازند؛ یعنی اقدامات نظام‌های سیاسی در جهت تغییر ساختارهای اجتماعی، تدوین قوانین و مقررات نوین و بنیان‌گذاری نهادهای جدید سیاسی و اجتماعی. بااین‌حال، آنچه در این مطالعات نادیده مانده، واکنش واقعی جامعه در برابر این اصلاحات و تغییراتِ برخاسته از بالا است. مدرن‌سازی در اصل طرحی جهانی بود که تقریباً به‌صورت هم‌زمان، هرچند با سرعت‌های متفاوت در مناطق مختلف، وارد جهان ما شد. در عرصه سیاست، مدرن‌سازی با شکل‌گیری جامعه مدنی و گسترش مفهوم فردگرایی همراه بود. خودمختاری فردی نیز به‌ویژه در حوزه حقوق مدنی و سیاسی نمود یافت و زمینه‌ساز تحولی عمیق در نگرش به فرد و جایگاه او در جامعه شد.