کتاب تاتار خندان اثر غلامحسین ساعدی، انتشارات نگاه

رمان «تاتار خندان» نوشته‌ی «غلامحسین ساعدی»، اثری برجسته در ادبیات معاصر ایران است که خواننده را به سفری تاریخی و اجتماعی می‌برد و برشی از جامعه‌ی ایران را با دغدغه‌ها و درگیری‌های خاص خود به تصویر می‌کشد. «تاتار خندان» در حقیقت نام روستایی است که شخصیت اصلی، پزشکی جوان، برای گریز از شکست‌ها و سرخوردگی‌هایش در زندگی مدرن شهری، به آنجا پناه می‌برد تا به‌نوعی خود را به تبعید بسپارد. این پزشک که راوی داستان نیز هست، از نقشی که مدرنیته همچون خیاطی بی‌رحم بر تنش دوخته می‌گریزد و راهی «تاتار خندان» می‌شود. داستان با ورود او به روستا آغاز می‌گردد و همزمان با تلاشش برای یافتن جایگاهی در میان مردم محلی، روایت نیز به‌تدریج پیش می‌رود. او کم‌کم زندگی در کنار روستاییان را می‌آموزد، با آداب و رسوم آنان خو می‌گیرد و تحت تأثیر منش و رفتارشان قرار می‌گیرد. ساعدی در نگارش «تاتار خندان» از نثری روان و صمیمی بهره گرفته است. با این حال، آنچه این رمان را متمایز می‌کند، شخصیت‌پردازی دقیق و فضاسازی کم‌نظیر نویسنده است که خواننده را به درون جهان راوی و زندگی جدیدش در میان اهالی روستا می‌کشاند. در واقع، «غلامحسین ساعدی» در این اثر می‌کوشد تا با به تصویر کشیدن تجربه‌ی تازه‌ی پزشک جوان در میان روستاییان، بر ارزش زندگی روزمره، تعامل انسانی و پیوند با مردم پیرامون تأکید کند و نشان دهد این شیوه‌ی زیست تازه چگونه بر ذهن و روان او اثر می‌گذارد. با وجود همه‌ی محرومیت‌های توصیف‌شده از زندگی مردم روستا، سادگی، صمیمیت و نگاه طنزآمیز ساعدی به رویدادها، اثری پویا و باورپذیر می‌آفریند که خواننده را تا پایان با خود همراه می‌سازد. «تاتار خندان» نه‌فقط روایتی از گریز از تمدن، بلکه تاملی است بر بازگشت به ریشه‌های انسان و معنا بخشیدن دوباره به زیستن در دل اجتماع.