کتاب نمایشنامه ژولیوس سزار اثر ویلیام شکسپیر، ترجمه علاءالدین پازارگادی، انتشارات سروش

عنوان: تراژدی ژولیوس سزار نوشته ویلیام شکسپیر نمایشنامه «تراژدی قیصر» یا «تراژدی ژولیوس سزار» (در نسخه نخست فولیو با عنوان The Tragedy of Ivlivs Cæsar) یکی از مشهورترین آثار تاریخی و تراژدی‌های بزرگ ویلیام شکسپیر است که نخستین بار در سال ۱۵۹۹ میلادی به روی صحنه رفت. این اثر، ماجرای توطئه علیه سزار، پیامدهای قتل او و آغاز جنگ داخلی در روم باستان را روایت می‌کند. ### آغاز نمایش و معرفی ماجرا نمایش با صحنه‌ای پرشور آغاز می‌شود؛ جشن بزرگی که مردم روم برای استقبال از بازگشت پیروزمندانه ژولیوس سزار پس از شکست دادن پسران رقیب سیاسی و نظامی‌اش، پومپی، برگزار کرده‌اند. در این میان، دو تن از تریبون‌ها با سرزنش مردمان عادی، وفاداری آنان را که از پومپی به سزار تغییر یافته، نکوهش می‌کنند. آن‌ها قصد دارند شادی و پایکوبی مردم را برهم بزنند؛ اما عوام در برابر این توهین‌ها واکنش نشان می‌دهند و فضای شهر پرتنش می‌شود. ### هشدار فالگیر و توطئه کاسیوس در جریان جشن لوپرکال، سزار با شکوه و جلال رژه‌ای پیروزی برپا می‌کند. در همین صحنه، یک فالگیر به او هشدار می‌دهد: «از نیمه ماه مارس بترس»، اما سزار این اخطار را جدی نمی‌گیرد و آن را نادیده می‌انگارد. در سوی دیگر ماجرا، کاسیوس در تلاش است بروتوس، که از نزدیک‌ترین دوستان سزار به شمار می‌آید، را متقاعد کند تا به نقشه قتل او بپیوندد. بروتوس با وجود علاقه شخصی به سزار، به این باور می‌رسد که احتمال سوءاستفاده سزار از قدرت می‌تواند سرنوشت جمهوری روم را تباه سازد. همین تردید و کشمکش درونی، بروتوس را در نهایت به سمت همراهی با توطئه‌گران سوق می‌دهد. ### ماجرای تاج‌گذاری و واکنش مردم کمی بعد، توطئه‌گران از زبان کاسکا ماجرایی تازه می‌شنوند. او شرح می‌دهد که مارک آنتونی، در جریان مراسمی رسمی، سه بار تاج پادشاهی روم را به سزار پیشنهاد کرده است؛ اما سزار هر بار با حالتی نمایشی و تردیدآمیز آن را نپذیرفته است. به گفته کاسکا، سزار حتی طوری رفتار کرده که گویی با بی‌میلی و از روی فروتنی از پذیرش تاج سر باز می‌زند. این رفتار، برخی از حاضران را برانگیخته تا با خواهش و اصرار او را به پذیرش تاج و سلطنت ترغیب کنند. این حوادث در کنار یکدیگر، بذر فتنه و بی‌اعتمادی را میان سیاستمداران و مردم می‌پراکند و مسیر ماجرا را به سوی نقطه اوج تراژدی سوق می‌دهد؛ جایی که خیانت، قتل و جنگ داخلی آینده روم را در تاریکی فرو می‌برد.