کتاب عشق و آشغال اثر ایوان کلیما، ترجمه فروغ پوریاوری، انتشارات نشر ثالث

رمان «عشق و آشغال» در بسیاری از نقدهای ادبی با اثر مشهور «سبکی تحمل‌ناپذیر هستی» نوشته‌ی «میلان کوندرا» ـ هم‌وطن «ایوان کلیما» ـ مقایسه شده است. این قیاس، تا حد زیادی از جنبه‌هایی چون عشق، سیاست و تنهایی انسان مدرن درست و قابل درک است. با این حال، دوستداران آثار «ایوان کلیما» شیفته‌ی نگاه ویژه و منحصربه‌فرد او به عشق، شرایط سیاسی و اجتماعی، و نیز گزندگی خاص لحن و زبان نویسنده هستند. افزون بر این ویژگی‌ها، دلبستگی و شیفتگی کلیما به «فرانتس کافکا» نکته‌ای است که همواره در آثار او نمود بارز دارد. در رمان «عشق و آشغال»، نه‌تنها شخصیتی هم‌خانواده با شخصیت‌های کافکایی حضور دارد، بلکه خودِ کافکا و زندگی شخصی او نیز در ذهن و نگاه شخصیت اصلی رمان بازتاب یافته است. این شخصیت، انسانی است گرفتار در تلاش‌ها، درماندگی‌ها و رنج‌های زیستن در جامعه‌ای که در آن هیچ راه واقعی برای ارتباط و گفت‌وگو باقی نمانده؛ جامعه‌ای که آدم‌ها در تراژدی‌های شخصی خود غوطه‌ورند و از هم فاصله گرفته‌اند. ناکامی، عنصر بنیادین زیست قهرمان «عشق و آشغال» را شکل می‌دهد؛ ناکامی در دوست داشتن، آن‌گونه که می‌خواهد، او را از عشق و خانواده‌اش دور می‌سازد. دوری‌ای که پایان ندارد، زیرا حاصل درنگ و تعمق او در ناتوانی خویش است. کلیما در این رمان، با تکیه بر تجربه‌ی انسانی و زیست اجتماعی خود، موفق می‌شود گرما و روحی انسانی را بازتاب دهد که برای اثری با درون‌مایه‌ای کافکایی، شگفت‌انگیز و تأمل‌برانگیز است.