کتاب اتروسک‌ها اثر دان ناردو، ترجمه نادر میرسعیدی، انتشارات ققنوس

اتروسک‌ها قومی زنده، پویا و بسیار پیشرفته بودند که در هزاره نخست پیش از میلاد، در نواحی گسترده‌ای از ایتالیا زندگی می‌کردند. بیشتر دانشمندان امروزی بر این باورند که اتروسک‌ها بومی ایتالیا بوده‌اند و از خاور نزدیک به این سرزمین مهاجرت نکرده‌اند. بر اساس این دیدگاه، ساکنان نخستین سرزمین اتروریا در دوران سنگ و مفرغ به‌تدریج به قومی شکل‌گرفته و متمدن بدل شدند که بعدها دیگران آنان را اتروسک نامیدند. پژوهشگران هم‌چنین معتقدند برخی از نخستین شاهان شهر رم از تبار اتروسک‌ها بوده‌اند. فرهنگ آغازین رم به‌طور چشمگیری از تمدن پیشرفته اتروسک‌ها تأثیر پذیرفت. با این حال، این تأثیر فرهنگی طبق نظر عموم صاحب‌نظران، به‌صورت فرایندی آرام، مسالمت‌آمیز و داوطلبانه رخ داد. رمی‌ها که از نظر فرهنگی کمتر پیشرفته بودند، آگاهانه برخی جنبه‌های فرهنگی اتروسک‌ها را پذیرفتند و تا اندازه‌ای «اتروسک‌مآب» شدند، اما در اساس، ماهیت شهر لاتینی خود را حفظ کردند و همچنان هویت مستقلشان را نگاه داشتند. امروزه بسیاری از فرضیه‌های دیرینه درباره قوم اتروسک، با کشف و بررسی مداوم یافته‌های باستان‌شناسی جدید، نیازمند بازنگری است. در مجموعه‌ تازه «تمدن‌های گمشده»، تاریخ، دستاوردها، زندگی روزمره و نقش تمدن‌های باستانی در شکل‌گیری فرهنگ بشر بررسی می‌شود؛ تمدن‌هایی که نامشان کمتر بر زبان آمده است. خواننده با مطالعه این مجلدها درمی‌یابد که چگونه تمدنی که قرن‌ها پیش از میان رفته، در پرتو دانش و پژوهش‌های نوین دوباره در برابر دیدگان مشتاق انسان امروزی جلوه‌گر می‌شود و رازهای نهفته خود را یکی‌یکی آشکار می‌سازد.