کتاب محاکمه سقراط اثر افلاطون، ترجمه لیلی گلستان، انتشارات مرکز

سقراط در سال ۳۹۹ پیش از میلاد، در هفتادسالگی، محاکمه، محکوم و در نهایت اعدام شد. او در طول حیات خود دوره گسترش امپریالیستی دموکراسی و شکوفایی فرهنگی آتن در زمان پریکلس را از نزدیک دیده بود. همچنین بیست‌و‌پنج سال جنگ سرد و گرم با اسپارت را تجربه کرد و شکست تلخ آتن در سال ۴۰۴ پیش از میلاد، حاکمیت کوتاه‌مدت الیگارشی تحمیل‌شده از سوی اسپارت‌ها، و در نهایت بازگشت دوباره دموکراسی به وطن را به چشم دید. در تمام آن سال‌ها، سقراط به‌سبب تمرین فلسفه در فضاهای عمومی آتن و بهره‌گیری از سبک گفت‌وگوی خاص و تکرارنشدنی خود، شهرتی فراوان یافت. او به‌کمک روشی ویژه، صاحبان قدرت را که تظاهر به فضیلت و خرد می‌کردند، با پرسش‌های خود به چالش می‌کشید و نفاق میان گفتار و کردار آنان را آشکار می‌ساخت. این شیوه اندیشیدن و پرسشگری، به‌تدریج دشمنان نیرومندی برای او ایجاد کرد؛ کسانی که تمام توان خود را صرف کردند تا افکار عمومی را علیه او تحریک و مسموم کنند. اثر «محاکمه‌ی سقراط» عمدتاً در فضایی آرام و سرشار از سکوت روایت می‌شود، سکوتی که خواننده را قادر می‌سازد رفتار و گفتار سقراط را با وضوح بیشتری مورد تحلیل و تفسیر قرار دهد. در تمام فرایند دفاع از خود، سقراط با پرهیز از صراحت گزنده، کوشید خشم و رنجش مخالفانش را برنینگیزد. او با اتخاذ موضعی فروتنانه و تظاهر به نادانی، آغاز سخنش را سامان داد و گام‌به‌گام، خود را از مسئولیت پیام‌های فلسفی‌اش کنار کشید. کتاب «محاکمه‌ی سقراط» اثر «افلاطون»، اثری ژرف، تأمل‌برانگیز و خواندنی است؛ متنی که با روایت اندیشه و منش سقراط، مخاطب را مجذوب خود می‌کند و او را تا رسیدن به پایان اثر، مشتاق ادامه‌ی خواندن و تفکر درباره‌ی حقیقت و فلسفه‌ی زندگی نگه می‌دارد.