کتاب تاریخ ایران آکسفورد اثر تورج دریایی، ترجمه خشایار بهاری، انتشارات فرهنگ نشر نو

کتاب «تاریخ ایران پژوهش آکسفورد» که به همت گروهی از زبان‌شناسان و مورخان در حوزه‌ی ایران‌شناسی نگاشته شده و با ویراستاری تورج دریایی توسط انتشارات ققنوس منتشر گردیده است، یکی از منابع مهم و ارزشمند در شناخت تاریخ و فرهنگ ایران به شمار می‌آید. یکی از ویژگی‌های برجسته‌ی این اثر، پرداختن هم‌زمان و متعادل به تمام دوره‌ها و اعصار تاریخی ایران است؛ به گونه‌ای که تنها بر یک عصر یا سلسله خاص تمرکز نداشته، بلکه سیر تحول فرهنگی، سیاسی و اجتماعی ایران را در بستری جامع به تصویر کشیده است. این کتاب با وجود ایجاز در بیان، اطلاعات دقیق، مستند و کاربردی از تاریخ و فرهنگ ایران باستان تا دوره‌های متأخر را در اختیار خواننده قرار می‌دهد. نکته‌ی قابل توجه در شیوه‌ی نگارش این مجموعه، تأکید پژوهشگران آن بر مباحث تبارشناسی و مرزشناسی سرزمین آریایی‌هاست. نویسندگان با دقت فراوان به ارجاعات تاریخی، فرهنگی و مذهبی پرداخته و از متون کهن همچون اوستا گرفته تا توصیف آداب خوراک، پوشاک، آیین‌های بزم و رزم شاهان ایرانی، همه را با تحلیل موشکافانه بررسی کرده‌اند. در بخش‌های مختلف کتاب، به گستره‌ی نفوذ و سیطره‌ی ایران در سرزمین‌های دیگر و تأثیر این کشور بر تمدن‌های همسایه اشاره شده است. همچنین دیدگاه‌ها و روایت‌های سایر امپراتوری‌ها و ملت‌ها درباره‌ی ایران و مردم آن مطرح گردیده که مجموع این شواهد نشان می‌دهد جایگاه ایران در نگاه جهانیان همواره با عظمت، احترام و هیبت همراه بوده است. این کتاب در قالب شانزده فصل تدوین شده و طیف وسیعی از مباحث تاریخی را شامل می‌شود؛ از دوران پیش از تاریخ و عصر حجر گرفته تا شکل‌گیری و شکوفایی هخامنشیان، و از تحولات بعدی ایران تا انقلاب ۱۳۵۷ و سال‌های پس از آن. موضوعاتی چون ظهور و سقوط فرمانروایی‌ها، نقاط عطف سیاسی و نظامی، و نیز تحولات فرهنگی و اجتماعی ایران‌زمین با نثری شیوا و پژوهش‌محور در اختیار علاقه‌مندان و پژوهشگران تاریخ ایران قرار گرفته است.