کتاب اما آیا این هنر است اثر سینتیا فریلند، ترجمه کامران سپهران، انتشارات مرکز

چیستی هنر، بحثی گسترده و چندوجهی است. در هر دوره تاریخی و در هر جغرافیا، آن‌چه «هنر» خوانده می‌شده یا نه، معنایی متفاوت داشته است. همه می‌دانیم که هنر مدرن، تعاریف کهن و چندهزارساله از مفهوم هنر را دگرگون کرده است. امروز آثاری را در زمره‌ی هنر می‌دانند و درباره‌ی آن‌ها نظریه‌پردازی می‌کنند که در سده‌های گذشته نه‌تنها وجود نداشته‌اند، بلکه اگر هم مشابهی داشته‌اند، به‌هیچ‌وجه اثر هنری شمرده نمی‌شدند. مسئله‌ی جغرافیا و تفاوت فرهنگ‌ها نیز در این میان جایگاه مهمی دارد. برای نمونه، در فرهنگ ژاپنیِ دو تا سه هزار سال پیش، شمشیر و باغ هر دو جلوه‌ای از هنر به‌شمار می‌رفتند، حال آن‌که برای انسان اروپایی در همان دوران، چنین نگاهی بی‌معنا بود. همین‌طور در میان اقوام آمریکایی و آفریقایی، معماری، صورتک‌ها و مجسمه‌ها بخشی از آیین‌های مذهبی محسوب می‌شدند و نه آثاری هنری. در مقابل، مسیحیان اروپا در قرون وسطا، نقاشی و مجسمه‌سازی را نه با نیت خلق هنر، بلکه برای نمایش جلوه‌ای از زیبایی خداوند و مسیح انجام می‌دادند. این بحث ابعاد گسترده‌ای دارد و کتاب «اما آیا این هنر است: مقدمه‌ای بر نظریه‌ی هنر» نوشته‌ی سینتیا فریلند، عضو «انجمن آمریکایی زیبایی‌شناسی»، با نگاهی دقیق و همراه با طنز و ظرافت، وجوه گوناگون این مسئله را بررسی می‌کند. فریلند در این اثر با پرداختن به چیزهایی که امروز در قالب «اثر هنری» شناخته می‌شوند اما گویی پیوندی با زیبایی‌شناسی ندارند، هنر مدرن را ـ با تمام جنبه‌های خشن، بدن‌محور و گاه شوک‌آورش ـ به آیین‌ها و رسوم جوامع بدوی و غیرغربی پیوند می‌زند. او نشان می‌دهد که تاریخ چندین‌هزار‌ساله‌ی هنر، تنوعی شگفت‌انگیز دارد و نباید آن را تنها در آثار داوینچی، میکل‌آنژ و هنرمندان کلاسیک خلاصه کرد. کتاب «اما آیا این هنر است» به ریشه‌های معنایی و فرهنگی مفهوم هنر می‌پردازد، دلایل اهمیت اثر هنری نزد انسان را می‌کاود و با بررسی نظریه‌های مختلف، دیدگاه خواننده را نسبت به هنر دگرگون می‌کند. این اثر برای بسیاری از کسانی که در درک چیستی هنر و مفهوم اثر هنری گرفتار برداشت‌های نادرست و کژفهمی‌های بنیادین‌اند، دریچه‌ای تازه به فهم عمیق‌تر هنر می‌گشاید.