کتاب شیهه‌ای در هیچ اثر فرهاد پیربال، ترجمه آرش سنجابی، انتشارات قطره

زیباییِ فرسوده و رشته‌های کهنه‌ی تحجر، در کنار زیستن در جهانی جعلی، از اصلی‌ترین دست‌مایه‌های پیربال در خلق رمان «شیهه‌ای در هیچ» به شمار می‌آید. پیربال در این اثر، جهان دردمندِ هنرمندِ شرق را زمانی به تصویر می‌کشد که او بی‌سرزمین مانده است؛ جهانی که در لایه‌های نهفته‌ی ذهن مردی جریان دارد که حتی معشوقه‌اش نیز زاده‌ی خیال اوست. در ساختار روایت، تمرکز ویژه‌ای بر پس‌زمینه‌های ذهنی راوی و بر زندگیِ پایمال‌شده‌اش در حلبچه دیده می‌شود. این تمرکز، افزون بر لحظاتی که راوی حضوری فعال دارد و معیارهای اخلاقی خود را به مخاطب منتقل می‌کند، رمانی چندوجهی می‌آفریند؛ رمانی که درست همچون خالقش چندلایه، تأمل‌برانگیز و پیچیده است. پیربال در «شیهه‌ای در هیچ» با بهره‌گیری از عناصر روان‌شناختی و درون‌کاوانه، اثری خلق کرده که نشانه‌های آشکاری از یک رمان سایکولوژیک دارد. او به ما رمز می‌دهد که با اثری رو‌به‌رو هستیم فراتر از مرزهای جغرافیا و فرهنگ؛ رمانی که اگرچه نویسنده بارها بر زادگاهش تأکید می‌کند، اما در ژرف‌ترین لایه‌ها، به گونه‌ای جهان‌شمول گسترش می‌یابد و به اندازه‌ی همه‌ی هنرمندان بی‌سرزمین، فرآیندی از سنتز، هم‌زیستی و بازآفرینی را رقم می‌زند.