کتاب رویای مادرم اثر آلیس مونرو، ترجمه ترانه علیدوستی، انتشارات مرکز

کتاب «رویای مادرم» نوشتهٔ آلیس مونرو و با ترجمهٔ ترانه علیدوستی توسط نشر مرکز منتشر شده است. «رویای مادرم» شامل پنج داستان کوتاه از آلیس مونرو، نویسندهٔ برجسته و برندهٔ جایزهٔ نوبل ادبیات سال ۲۰۱۳ است که ترجمهٔ فارسی آن را ترانه علیدوستی، بازیگر محبوب سینمای ایران، انجام داده است. این کتاب چهارمین اثر مستقل آلیس مونرو به‌شمار می‌رود و در دو جشنوارهٔ ادبی ایران مورد تقدیر قرار گرفته است: - تقدیر در نوزدهمین دورهٔ جایزهٔ کتاب فصل سال ۱۳۹۰ - برندهٔ جایزهٔ پنجمین دورهٔ جایزهٔ ادبی پروین اعتصامی در سال ۱۳۹۱ مجموعهٔ «رویای مادرم» شامل پنج داستان از سه مجموعهٔ متفاوت آلیس مونرو است. داستان‌های «نفرت، دوستی، خواستگاری، عشق، ازدواج»، «کوئینی» و «تیر و ستون» از مجموعهٔ «نفرت، دوستی، خواستگاری، ازدواج» (انتشار در سال ۲۰۰۱)، داستان «رویای مادرم» از مجموعهٔ «عشق یک زن خوب» (انتشار در سال ۱۹۹۸)، و داستان «صورت» از مجموعهٔ «خوشبختی زیادی» (انتشار در سال ۲۰۰۹) انتخاب شده‌اند. داستان «رویای مادرم» با زاویه‌دیدی غیرخطی روایت می‌شود و از زبان نوزادی آغاز می‌گردد که هنوز در شکم مادر است. روایت از دوران جنینی تا بزرگسالی ادامه دارد. زنی باردار که همسرش را در جنگ از دست داده، به درخواست خواهران شوهر مرحومش به شهر مادری او، جرج، می‌رود تا در مراسم بزرگداشتش شرکت کند و سپس نزد خانوادهٔ شوهر زندگی‌اش را ادامه دهد. در داستان «صورت» (که با نام «چهره» نیز ترجمه شده)، پسرکی با صورتی ماه‌گرفته به دنیا می‌آید. پدرش به سختی او را می‌پذیرد و در طول روایت، رفتار متعارض او با پسرش آشکار می‌شود. پدر ابتدا بی‌سواد است و در کارخانهٔ دستکشدوزی کار می‌کند، اما پس از ورشکستگی به کار بیمه روی می‌آورد. این شخصیت بی‌شباهت به پدر آلیس مونرو نیست و نشانی از تجربه‌های زیستهٔ نویسنده در خود دارد. روایت، خطی نیست و از مرگ پدر شروع می‌شود و سپس به دوران کودکی و بزرگسالی راوی می‌پردازد. مادرش تمام زندگی خود را صرف مراقبت از فرزند ناقص‌الخلقه‌اش کرده است، و راوی پس از سال‌ها به خانهٔ پدری بازمی‌گردد؛ شخصیتی نوستالژیک و درون‌نگر که یادآور خود مونرو است. داستان «کوئینی» نیز همان فضای تیره و عاطفی داستان‌های پیشین را دارد. با وجود فاصلهٔ زمانی میان نگارش آن و دو مجموعهٔ دیگر، تغییر چشمگیری در ساختار و درون‌مایهٔ آن دیده نمی‌شود. روابط انسانی در این داستان نیز پیچیده و گاه تلخ‌اند. درون‌مایهٔ مرگ، همچون دیگر آثار مونرو، نقش پررنگی دارد و مرگ یکی از شخصیت‌ها بر دیگران تأثیر عمیقی می‌گذارد. «تیر و ستون» با نگاهی واقع‌گرایانه و دقیق به جزئیات، روایتی سوم‌شخص دارد. شخصیت اصلی، لایونل، جوانی است که مادر خود را از دست داده و دچار افسردگی شده است. برندن، استاد سابق ریاضی او، به‌طور اتفاقی در فروشگاهی با لایونل روبه‌رو می‌شود و تصمیم می‌گیرد برای بهبود روحیه‌اش او را به خانه ببرد. در این داستان نیز مرگ، محور تأثیرگذار روایت است و خانواده حضوری پررنگ دارد. آخرین داستان مجموعه، «نفرت، دوستی، خواستگاری، عشق، ازدواج»، برخلاف داستان‌های دیگر، تمرکز کمتری بر خانواده دارد، اما همچنان رگه‌هایی از روابط خانوادگی در آن دیده می‌شود. روایت سوم‌شخص است و ساختار آن از شکستگی زمانی آثار پیشین فاصله گرفته است. در این داستان، جوهانا، پرستار نوهٔ دختریِ مک‌کالی، سرمایه‌دار شهر، به ایستگاه راه‌آهن می‌رود تا وسایل منزل را به شهری دیگر بفرستد. مک‌کالی، پس از مرگ دخترش، سرپرستی نوه‌اش سابیتا را بر عهده دارد و پدر سابیتا، کن بودرو، که سابقاً در نیروی هوایی خدمت می‌کرده، اکنون در شهری دیگر با مشکلات مالی دست‌وپنجه نرم می‌کند و دائماً از مک‌کالی پول قرض می‌گیرد. «رویای مادرم» اثری است مملو از ظرایف انسانی، روابط پیچیده و روایت‌هایی درهم‌تنیده از عشق، مرگ، خانواده و تنهایی که نبوغ روایی آلیس مونرو را در اوج خود نشان می‌دهد.