کتاب با تو این ترانه‌ها شنیدنی است اثر عبدالجبار کاکایی، انتشارات فصل پنجم

برخلاف تصور بسیاری که ترانه را پدیده‌ای متعلق به دوران معاصر می‌دانند، باید گفت ترانه از کهن‌ترین انواع سروده‌های فارسی است. سابقه‌ آن حتی به دوران پیش از اسلام و پیش از پیدایش فارسی دری بازمی‌گردد و در دوره رواج فارسی دری نیز هم‌زمان با قدیمی‌ترین قالب‌های شعر کلاسیک رشد یافته است. در روزگاران کهن، رباعی و دوبیتی را «ترانه» می‌نامیدند و شاعرانی بزرگ همچون رودکی، ابوسعید ابوالخیر، عطار نیشابوری، عمر خیام و مولانا در این عرصه آثاری ارزشمند از خود به جا گذاشته‌اند. با گسترش موسیقی، زبان موزون و موزیکال در قالب‌هایی چون غزل، قول و تصنیف گسترش یافت و از آن زمان کاربرد این قالب‌ها در شعر فارسی رواج بیشتری پیدا کرد. تصنیف‌ها را می‌توان از نخستین نمونه‌های شکستن تساوی طول مصراع‌ها در شعر فارسی دانست؛ تحولی که زمینه‌ساز پویایی بیشتر زبان موسیقایی در سرود شد. یکی از مهم‌ترین حوزه‌هایی که در بحث ترانه‌سرایی باید به آن توجه داشت، «نوآوری در زبان» است. در روزگار ما، شاعرانی چون زنده‌یاد عمران صلاحی، زنده‌یاد حسین منزوی و محمدعلی بهمنی در این مسیر نقش مؤثری داشته‌اند. نسل تازه‌تر ترانه‌سرایان، که امروز در این عرصه فعال‌اند، از تجربه‌ها و دستاوردهای همین بزرگان بهره برده‌اند. از میان آنان می‌توان به عبدالجبار کاکایی اشاره کرد که با تکیه بر آثار عمیق و ماندگار پیشینیان، به جایگاه برجسته‌ای در شعر و ترانه رسیده است. شاعر علاوه بر نوآوری زبانی، باید در تصویرسازی نیز بدیع عمل کند. او با واژه‌ها نقاشی می‌کند و جهانی تازه را پیش چشم مخاطب می‌گشاید. عبدالجبار کاکایی از جمله شاعرانی است که در انواع قالب‌های شعری، به‌ویژه غزل، مثنوی و شعر آزاد، تجربه‌هایی موفق داشته و در زمینه ترانه نیز از چهره‌های برجسته روزگار ما به شمار می‌آید. در ترانه‌های او عنصر «عاطفه» حضوری پررنگ دارد؛ عاطفه‌ای که در شعر امروز کمتر دیده می‌شود و گاه بازی‌های زبانی جای آن را گرفته‌اند. انتشارات فصل پنجم مجموعه آثار او را در نوبت چاپ نخست در سال ۱۳۸۹ در دو هزار و دویست نسخه منتشر کرد و در سال ۱۳۹۲ نیز چاپ دوم آن به بازار آمد.