کتاب سقوط شاه اثر فریدون هویدا، ترجمه ح ا مهران، انتشارات اطلاعات

فریدون هویدا، سفیر پیشین ایران در سازمان ملل متحد، در کتاب «سقوط شاه» به تحلیل نیروهای سیاسی و شخصیت‌هایی می‌پردازد که در کنار یکدیگر زمینه نابودی سلطنت ایران را فراهم کردند. او در این کتاب به بررسی فساد در خاندان سلطنتی و نیز ظهور موج تجدید حیات اسلامی می‌پردازد. فریدون هویدا (۱۳۰۳–۱۳۸۵) این اثر را در سال ۱۳۵۸ در پاریس به زبان فرانسه منتشر کرد. مدتی بعد، کتاب به زبان انگلیسی ترجمه و در لندن و نیویورک منتشر و توزیع شد. وی در این اثر، خاطرات خود را از دهم دی‌ماه ۱۳۵۶ تا هجدهم فروردین‌ماه ۱۳۵۸، به‌صورت ناپیوسته بازگو کرده و در خلال آن، به موضوع‌هایی چون تظاهرات مردمی سال‌های ۵۶ و ۵۷، آخرین دیدارش با محمدرضا شاه و برادرش امیرعباس هویدا، و نیز اوج‌گیری انقلاب ایران پرداخته است. هویدا در صفحه ۲۹ کتاب «سقوط شاه» چنین می‌نویسد: شبی هنگام شام با برادرم، او نیز با عقیده من که پدر ملت به‌سوی سقوط می‌رود و نارضایتی مردم به‌طرز چشمگیری گسترش یافته است، هم‌نظر بود. امیرعباس بر این باور بود که بخش عمده تقصیر بر گردن خانواده سلطنتی است و اگر شاه روزی تاج‌وتخت خود را از دست بدهد، علت اصلی آن رفتار و کردار خواهران و برادران اوست. او در ادامه گفته است: «تو نمی‌دانی در دربار چه می‌گذرد، مسابقه‌ای از غارت و چپاول در جریان است؛ آن‌جا به لانه فساد تبدیل شده است. من بارها با ارباب درباره مسائل دربار سخن گفته‌ام» (برادرم پس از رسیدن به مقام نخست‌وزیری، برای اشاره به شاه همیشه از واژه «ارباب» استفاده می‌کرد) «و بیش از هزار بار به او تذکر داده‌ام که اگر بناست با فساد مبارزه کند، باید این کار را از خانه خود آغاز کند.»