کتاب کمدی اشتباهات اثر ویلیام شکسپیر، ترجمه نوید سیدعلی اکبر، انتشارات هوپا

کمدی اشتباهات؛ از مجموعه «شکسپیر خندان» کتاب «کمدی اشتباهات» بخشی از مجموعه «شکسپیر خندان» است؛ مجموعه‌ای شامل هفت کتاب که برگزیده‌ای از کمدی‌های ویلیام شکسپیر را در قالب داستان بازنویسی کرده است. هدف اصلی این مجموعه، فراهم کردن زمینه‌ای برای آشنایی نوجوانان با آثار شکسپیر است. در این بازنویسی‌ها، نمایشنامه‌ها از شکل اصلی خود خارج شده و به صورت داستان روایت می‌شوند تا خواندن آن‌ها برای مخاطب نوجوان ساده‌تر و جذاب‌تر شود. بازنویسی «کمدی اشتباهات» را نوید سیدعلی‌اکبر انجام داده و تصاویر کتاب نیز برگرفته از آثار یک تصویرساز قرن هجدهم است که پیش‌تر برای نمایشنامه‌های شکسپیر، تصویرگری کرده بود. استفاده از این تصاویر قدیمی به کتاب حال‌وهوایی کلاسیک و اصیل بخشیده است.معرفی نمایشنامه «کمدی اشتباهات» نمایشنامه «کمدی اشتباهات» یکی از نخستین آثار کمدی شکسپیر است که در حدود سال‌های ۱۵۹۲ تا ۱۵۹۴ نوشته شده. این داستان بر محور زندگی دو جفت دوقلو شکل می‌گیرد که در کودکی بر اثر طوفانی دریایی از هم جدا می‌شوند. یک جفت به اشراف‌زادگان بدل می‌شوند و جفت دیگر در جایگاه خدمتکار قرار می‌گیرند. پس از سال‌ها، سرنوشت این چهار نفر را دوباره روبه‌روی هم قرار می‌دهد و همین برخورد، زنجیره‌ای از سوءتفاهم‌ها، اشتباهات و موقعیت‌های کمیک را به‌وجود می‌آورد. کمدی در این اثر عمدتاً بر پایه سردرگمی در تشخیص هویت شخصیت‌ها شکل می‌گیرد. اشتباهات پیاپی میان شخصیت‌ها، موقعیت‌هایی خنده‌دار و در عین حال پرکشش را خلق می‌کند. از نظر حجم، «کمدی اشتباهات» یکی از کوتاه‌ترین نمایشنامه‌های شکسپیر است، اما با وجود ایجاز، جلوه‌ای برجسته از قدرت قصه‌پردازی او را در خود جای داده است. ویژگی‌های کمدی‌های شکسپیر شکسپیر در کمدی‌ها همانند تراژدی‌هایش توانایی بالای خود در خلق روایت‌های پرپیچ‌وخم و دراماتیک را نشان می‌دهد. او در کنار طراحی دقیق ماجرا، از طنز زبانی و بازی‌های کلامی بهره می‌برد و شخصیت‌ها را با زبانی تیزبین و شوخ‌طبع همراه می‌کند. این ترکیب، کمدی‌های او را فراتر از صرفاً موقعیت‌های خنده‌آور قرار می‌دهد و به آن‌ها عمقی ادبی و نمایشی می‌بخشد. بخش بزرگی از آثار شکسپیر الهام‌گرفته از متون کهن و روایت‌های شفاهی است. با این حال او آثار الهام‌گرفته را به چنان سطحی از استقلال و هویت می‌رساند که در حافظۀ ادبیات جهانی ماندگار شده‌اند. «کمدی اشتباهات» نیز از این قاعده مستثنی نیست و بر پایه نمایشنامۀ «برادران مناخموس» اثر پولوتوس، نمایشنامه‌نویس رومی، شکل گرفته است. شباهت‌های ساختاری میان این دو اثر آشکار است، اما توانایی‌های شکسپیر در زبان‌آفرینی، خلق شخصیت‌های ماندگار، به‌کارگیری تکنیک‌های کمدی همچون حضور دلقک‌ها، دیوانگان، جشن‌ها و آیین‌های مردمی، آن را به اثری مستقل و یگانه بدل کرده است.  اهمیت خواندن «کمدی اشتباهات» برای نوجوانان بسیاری شکسپیر را بزرگ‌ترین نمایشنامه‌نویس تاریخ می‌دانند و آثار او هم ارزش آموزشی بالایی برای نمایشنویسان دارند و هم سرگرمی و لذتی خاص برای عموم مخاطبان. با این حال، خواندن نمایشنامه‌های او همواره به سادگی خواندن داستان یا رمان برای نوجوانان نیست. زبان پیچیده و فرم نمایشی می‌تواند مانعی در دریافت روان متن باشد. به همین دلیل، بازنویسی آثار او در قالب داستان، ابزاری موثر برای ورود نوجوانان به دنیای پررمز و راز شکسپیر به شمار می‌رود. مجموعه «شکسپیر خندان» با چنین رویکردی طراحی شده تا نوجوانان در مواجهه نخست، با بیانی ساده‌تر و زبانی داستانی، به جهان ادبی و نمایشی شکسپیر نزدیک شوند و نخستین قدم را در شناخت این نویسنده بزرگ جهان بردارند.