کتاب مادر اثر ماکسیم گورکی، ترجمه علی اصغر سروش، انتشارات امیرکبیر

ماکسیم گورکی، رمان‌نویس، نمایشنامه‌نویس و مقاله‌نویس برجسته اتحاد جماهیر شوروی، از بنیان‌گذاران جریان ادبی رئالیسم اجتماعی به‌شمار می‌آید. او پیوندی عمیق و نزدیک با دوران انقلابی کشور خود داشت و آثارش بازتابی روشن از تحولات اجتماعی و سیاسی روسیه پیش از انقلاب هستند. رمان «مادر» یکی از مشهورترین و ماندگارترین آثار گورکی است. این اثر داستان تحول و رادیکال شدن زنی بی‌سواد را روایت می‌کند که در مسیر بیداری اجتماعی و مبارزات کارگری قرار می‌گیرد. «مادر» بعدها به الگویی برای رمان‌های رئالیستی سوسیالیستی تبدیل شد و جایگاهی ویژه در تاریخ ادبیات روسیه یافت. این شاهکار گورکی، که پیش از انقلاب روسیه نوشته شده، تصویری پرشور و تأثیرگذار از مبارزات دردناک مردم علیه استبداد تزاری ارائه می‌دهد. نویسنده در این اثر، با الهام از رویدادهای واقعی و تمرکز بر شخصیت «پلاژیا ولاسوا» ـ مادر ـ و پسرش «پاول»، زندگی دشوار و رنج‌آور کارگران عادی کارخانه‌های روسی را در سال‌های منتهی به انقلاب ۱۹۰۵ به تصویر می‌کشد. رمان «مادر» به‌گونه‌ای عمیق به ظهور طبقه‌ی پرولتاریا، نقش زنان در جامعه و مبارزات طبقات فرودست می‌پردازد. از دیدگاه ولادیمیر لنین، این کتاب اثری بسیار مهم و نقطه‌عطفی در ادبیات روسیه است. «مادر» هم به‌دلیل ارزش تاریخی و هم به‌سبب قدرت هنری و محتوای انسانی خود، هنوز نیز خوانندگان معاصر را مسحور کرده و جایگاه ویژه‌ای در ادبیات جهان حفظ کرده است.