کتاب کوری اثر ژوزه ساراماگو، ترجمه مهدی غبرایی، انتشارات مرکز

رمان «کوری» روایتگر شیوع ناگهانی نوعی نابینایی جمعی و ناشناخته در شهری بی‌نام‌ونشان است؛ رویدادی وهم‌آلود که پیامدهای اجتماعی و اخلاقی گسترده‌ای در پی دارد. این رمان، سرگذشت چند شخصیت بداقبال را دنبال می‌کند که از نخستین مبتلایان به این بیماری اسرارآمیز هستند. تمرکز داستان بر پزشک، همسر او، چند تن از بیمارانش و گروهی از افراد گوناگون است که تصادف و سرنوشت، آن‌ها را در شرایطی مشترک کنار هم قرار داده است. این افراد پس از گذراندن دوران طولانی، طاقت‌فرسا و رنج‌آور قرنطینه در یک آسایشگاه، میان خود پیوندی انسانی و صمیمی می‌آفرینند و همچون اعضای یک خانواده، برای بقا تلاش می‌کنند. نیروی بینایی همسر دکتر ـ که به طرز معجزه‌آسایی از ابتلا در امان مانده است ـ به چراغ راه آنان بدل می‌شود و با یاری او می‌کوشند از این وضعیت هولناک جان سالم به در برند. با گسترش سریع این بیماری مرموز، ترس و وحشتی فراگیر سراسر جامعه را در بر می‌گیرد. اقدامات حکومت برای مهار بیماری و حفظ نظم، رنگی از سرکوب و خشونت به خود می‌گیرد و نظم اجتماعی در هم می‌ریزد. جامعه‌ای که روزگاری سالم و پویا بود، اکنون در تاریکی نابینایی و آشفتگی فرو می‌رود. بخش نخست رمان، بر تجربه شخصیت‌ها در آسایشگاهی آلوده، پرجمعیت و بی‌نظم متمرکز است؛ جایی که وضع بهداشت و اخلاقیات، به سرعت رو به زوال می‌رود. در این محیط تیره و آشفته، انسانیت در جدالی سخت با غریزه بقا قرار می‌گیرد، و این زوال کوتاه‌مدت، آیینه‌ای است از فروپاشی اخلاق و نظم در جهان بیرون از آسایشگاه. رمان «کوری» با بهره‌گیری از بن‌مایه کهنِ شیوع یک بیماری همه‌گیر، ترس‌ها و بحران‌های قرن بیستم را به زبانی تمثیلی و عمیق بازتاب می‌دهد. نویسنده با نثری تکان‌دهنده، مفهوم دیدن و ندیدن را به پرسشی فلسفی بدل کرده و تصویری واقعی و هشیارکننده از ضعف‌ها و توانایی‌های روح انسانی پیش روی مخاطب می‌گذارد.