کتاب چرا اشتباهاتمان را تکرار می‌کنیم؟ اثر خوان داوید نازیو، ترجمه حامد حکیمی، انتشارات بینش نو

روان‌کاو برجستهٔ آرژانتینی، خوان داوید نازیو، با عمقی برآمده از نگاه فلسفی و شناخت گسترده‌اش از هنر، فلسفه و ادبیات، مرزهای روان‌کاوی فروید ـ لاکان را تا قلمروهای تازه‌ای از فهم روشن‌تر عشق، مرگ، رنج و اندوه گسترش داده است. نازیو در آثار خود، به‌ویژه در کتاب «رنج و عشق»، پیوند ناگسستنی میان عشق، خطر و درد فقدان را با نگاهی روان‌کاوانه تبیین می‌کند. در جستار درخشان او با عنوان «چرا همیشه همان اشتباهات را تکرار می‌کنیم؛ جستاری روان‌کاوانه در باب ناخودآگاه و تکرار»، گذشته به‌منزلهٔ خودِ ناخودآگاه تعریف می‌شود؛ ناخودآگاهی که «عاملی است وادارنده به تکرار»، ریشه‌گرفته از دو نیروی بنیادین رانهٔ زندگی و رانهٔ مرگ. نازیو نشان می‌دهد که چگونه این تکرارها، بسته به تأثیر هر یک از این دو رانه، می‌توانند به چرخه‌هایی سالم یا بیمارگونه منجر شوند. او تأکید می‌کند که چه در قلمرو رانهٔ زندگی، چه در عرصهٔ رانهٔ مرگ، «یگانه حقیقت قطعی این است که ناخودآگاه تعیین‌کنندهٔ ظهور و تکرار رخدادهای بنیادینی است که هستی ما را شکل می‌دهند.» کتاب با روایت دو تجربهٔ بالینی از بیماران خود نویسنده، جایگاه روان‌کاو و شیوهٔ رسیدن به نخستین تجربهٔ اندوه در کودکی را شرح می‌دهد و از این رهگذر، پیوند میان درک روان‌نژندی دوران کودکی و فهم روان‌نژندی بزرگسالی را آشکار می‌سازد. جستار «چرا همیشه همان اشتباهات را تکرار می‌کنیم» همچون کتاب «رنج و عشق»، به کاوش در مفهوم عشق به‌عنوان عنصری بنیادین در هویت انسانی می‌پردازد. نازیو می‌نویسد: «هویت من به بیرون از من نیز گسترش می‌یابد، در مرد یا زنی که با او زندگی می‌کنم. ناخودآگاهم در دیگری، در کسی که از نظر عاطفی به او وابسته‌ام، تجسم می‌یابد.» او از این منظر، رنج‌های ناشی از فقدان‌های انسانی و نقش تروماهای دوران کودکی را در چرخهٔ تکرارهای سالم یا بیمارگون زندگی تفسیر می‌کند. این جستار کوتاه اما ژرف، به نکته‌ای بنیادین اشاره دارد: ما همواره در دیگران تکرار می‌شویم. نازیو می‌نویسد: «ما همان ویژگی مشترکی هستیم که در تمام ابژه‌های محبوب و ازدست‌رفتهٔ زندگی‌مان حضور دارد. من تو را دوست می‌دارم نه به‌خاطر آنچه هستی، بلکه به‌خاطر آن بخشی از خودم که در وجود تو ساکن است.» در نهایت، هرچند این روان‌کاو حساس و اندیشمند همواره در ژرفای رنجِ حاصل از مرگ و فقدان محبوب کاوش کرده است، اما شاید دقیق‌ترین بیان از نگرش او در این جمله خلاصه شود: «من کیستم؟ من همان لبخندی هستم که چهره‌ات را روشن می‌کند.»