کتاب مصدق ۱۲۹۹ اثر شیرین کریمی (1362)، انتشارات نشر نی

کتاب «مصدق ۱۲۹۹» اثری تاریخی و روایی از شیرین کریمی است که به بررسی حضور محمد مصدق در استان فارس از مهر ۱۲۹۹ تا اوایل فروردین ۱۳۰۰ خورشیدی می‌پردازد. این اثر با رویکردی متفاوت از تاریخ‌نگاری‌های متعارف و دانشگاهی نوشته شده و با بهره‌گیری از نثر داستانی و شیوه‌ای روایی، دوران اقامت مصدق در فارس را بازآفرینی می‌کند. وجه تمایز این کتاب در اتکای کامل آن به منابع مستند تاریخی است؛ منابعی همچون اسناد رسمی، کتاب‌ها، مقالات، روزنامه‌ها، فیلم‌ها، عکس‌ها و دیگر مآخذ معتبر که پایه و مبنای روایت کتاب را شکل داده‌اند. «مصدق ۱۲۹۹» شامل دو فصل اصلی است و در پیوست‌های آن نیز مجموعه‌ای از مکتوبات، تلگراف‌ها و اسناد مرتبط با مصدق گردآوری و منتشر شده است. شیرین کریمی تأکید می‌کند که هیچ بخشی از این روایت بر پایه خیال، گمان یا حدس ساخته نشده و تمام جزئیات بر مبنای واقعیت تاریخی استوار است. هدف اصلی نویسنده از نگارش کتاب، بازنمایی صادقانه اوضاع اجتماعی و سیاسی آن دوران و همراهی با مصدق در یکی از حساس‌ترین مقاطع زندگی او بوده است. بر همین اساس، شخصیت‌های تأثیرگذار آن زمان از جمله عبدالحسین‌میرزا فرمانفرما، احمدشاه قاجار، مشیرالدوله پیرنیا، نصرت‌السلطنه و دیگر رجال سیاسی نیز در روایت حضور پررنگی دارند. نویسنده با نگاهی همه‌جانبه به تاریخ اجتماعی و سیاسی، روابط میان افراد و پیوند رویدادهای داخلی با تحولات بین‌المللی، تلاشی کرده تا تصویری جامع از حضور مصدق در فارس ارائه دهد. در بخش پایانی کتاب نیز به ادامه زندگی و فعالیت‌های سیاسی مصدق پس از ترک فارس پرداخته می‌شود؛ از نخست‌وزیری و نهضت ملی‌شدن صنعت نفت گرفته تا کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و دوران حصر و انزوای او. در مجموع، کتاب «مصدق ۱۲۹۹» روایت تاریخی منحصربه‌فردی است که با نگاهی تازه و مبتنی بر اسناد معتبر، بخشی کمتر شناخته‌شده از زندگی و کنش‌های سیاسی محمد مصدق را بازمی‌نماید و دریچه‌ای نو به شناخت عمیق‌تر از این چهره ماندگار تاریخ معاصر ایران می‌گشاید.