کتاب نویز

کتاب تازه‌ی دنیل کانمن، برنده‌ی جایزه‌ی نوبل و نویسنده‌ی اثر برجسته‌ی «تفکر سریع و کند»، به همراه الیور سیبونی و کاس سانستاین منتشر شده است. این کتاب، همچون دیگر آثار ارزشمند کانمن، به بررسی موضوعات کلیدی در حوزه‌ی علوم شناختی، اقتصاد رفتاری و فرآیندهای تصمیم‌گیری می‌پردازد. نویسندگان در این اثر نشان می‌دهند که پدیده‌ای به نام «نویز» در بسیاری از عرصه‌ها ــ از جمله پزشکی، قانون، بهداشت عمومی، پیش‌بینی‌های اقتصادی، پزشکی قانونی، حفاظت از کودکان، ارزیابی عملکرد و استخدام ــ موجب بروز خطاهایی می‌شود که پیامدهای سنگین و گاه ویرانگری دارند. با وجود آن‌که نویز در هر موقعیتی که انسان‌ها در حال قضاوت یا تصمیم‌گیری هستند حضور دارد، افراد و سازمان‌ها معمولاً تأثیرات زیان‌بار آن را نادیده می‌گیرند؛ غفلتی که هزینه‌های قابل‌توجهی به همراه دارد. تصور کنید دو پزشک در یک شهر، برای بیماران با شرایط کاملاً مشابه، تشخیص‌های متفاوتی ارائه می‌کنند؛ یا دو قاضی در یک دادگاه واحد برای مجرمان با جرمی یکسان، احکام متفاوتی صادر می‌نمایند. در مثالی دیگر، ممکن است تصمیم شرکت در رسیدگی به شکایات مشتریان تنها به این بستگی داشته باشد که چه کسی در آن روز به پرونده رسیدگی می‌کند. حال در نظر بگیرید همان پزشک، همان قاضی یا همان مدیر شرکت، در زمان‌های مختلف ــ مثلاً صبح و عصر یا روزهای شنبه تا پنج‌شنبه ــ تصمیم‌های متفاوتی اتخاذ کند. این موارد نمونه‌هایی روشن از «نویز» هستند؛ یعنی تغییرات بی‌دلیل در قضاوت‌هایی که باید ثابت و یکسان باشند. در کتاب «نویز»، دنیل کانمن، کاس آر. سانستین و اولیویه سیبونی شرح می‌دهند که چگونه این پدیده به طور قابل‌توجهی به بروز خطا در حوزه‌های گوناگون از جمله نظام سلامت، قانون، پیش‌بینی اقتصادی، عملکرد پلیس، ایمنی مواد غذایی، بررسی‌های امنیتی فرودگاه‌ها، مدیریت استراتژیک و منابع انسانی دامن می‌زند. هر جا انسان درگیر قضاوت و تصمیم است، نویز نیز حضور دارد و اغلب افراد و سازمان‌ها از نقش تصادف و نوسان در ارزیابی‌ها و تصمیمات خود بی‌خبر می‌مانند. این کتاب با بهره‌گیری از تحلیل‌های دقیق، پژوهش‌های گسترده و موارد مطالعاتی فراوان ــ که یادآور ساختار تحلیلی کتاب «تفکر سریع و کند» است ــ نشان می‌دهد چرا انسان‌ها تا این اندازه در برابر نویز و سوگیری آسیب‌پذیرند. نویسندگان تأکید می‌کنند که ما بیش از آن‌چه گمان می‌کنیم، در قضاوت‌های خود دچار اشتباه می‌شویم. «نویز» ضمن توضیح علت‌ها، چند راه‌حل ساده اما خلاقانه ارائه می‌دهد تا دریابیم چه خطاهایی مرتکب می‌شویم و چگونه می‌توانیم از دام آن رها شویم.