کتاب لیزه مایتنر: کاشف شکاف هسته‌‍ای اثر امیر همایون محسنی، انتشارات دیبایه

لیزه مایتنر، فیزیکدان برجسته اتریشی، از چهره‌های ماندگار علم فیزیک و از کاشفان پدیده‌ی شکافت هسته‌ای به‌شمار می‌رود. او همچنین یکی از بانیان اصلی کشف عنصر «پروتاکتینیم» بود. کشف شکافت هسته‌ای به یکی از مهم‌ترین دستاوردهای علمی قرن بیستم تبدیل شد؛ دستاوردی که در عین حال به ساخت بمب اتمی در دوران جنگ جهانی دوم و توسعه‌ی جنگ‌افزارهای هسته‌ای انجامید. بااین‌حال، از دل همین پدیده، پیشرفت‌های بزرگی در زمینه‌ی تولید انرژی و کاربردهای صلح‌آمیز هسته‌ای مانند ساخت رآکتورهای هسته‌ای پدید آمد. مایتنر در سال ۱۹۴۴ در جایزه‌ی نوبل شیمی، که به‌طور انحصاری به همکار دیرینه‌اش «اتو هان» برای کشف شکافت هسته‌ای تعلق گرفت، هیچ سهمی نداشت. این تصمیم در زمان خود با انتقاد گسترده‌ی دانشمندان و روزنامه‌نگاران روبه‌رو شد، زیرا بسیاری نقش بنیادین و انکارناپذیر لیزه مایتنر را در این کشف بزرگ نادیده‌گرفته‌شده می‌دانستند و آن را تصمیمی ناعادلانه تلقی کردند. با وجود آنکه مایتنر هرگز جایزه‌ی نوبل را دریافت نکرد، افتخارات علمی بسیاری در کارنامه‌ی او ثبت شده است. از جمله در سال ۱۹۹۷، عنصر شیمیایی شماره‌ی ۱۰۹ به افتخار او «مایتنریم» نام‌گذاری شد. آلبرت اینشتین در ستایش از دانش و پشتکار او، لیزه مایتنر را «ماری کوری آلمان» نامیده بود.