کتاب تجزیه و تحلیل و شرح ردیف موسیقی ایران اثر فرهاد فخرالدینی، انتشارات معین

کتاب «تجزیه و تحلیل و شرح ردیف موسیقی ایران» اثری ارزشمند از «فرهاد فخرالدینی»، آهنگساز، مدرس موسیقی و بنیان‌گذار ارکستر ملی ایران است. فخرالدینی که تا اواخر دهه‌ی هشتاد در عرصه‌ی آهنگسازی و آموزش موسیقی فعالیت داشت، پس از فراغت از مسئولیت‌های اجرایی خود، فرصت یافت تا ایده‌ها، درس‌ها و سخنرانی‌هایش را مکتوب کرده و در قالب این اثر منتشر کند. این کتاب نخستین تألیف فخرالدینی در حوزه‌ی تئوری موسیقی به شمار می‌رود و مجموعه‌ای از یادداشت‌ها، تجربیات و مطالعات او درباره‌ی موسیقی ایرانی از دوران جوانی تا امروز را در بر دارد. در گذشته، نوشته‌های موسیقی‌دانان باستان عموماً به زبان عربی نگارش می‌شد و به همین دلیل، پژوهشگرانی که از منابع فارسی بهره می‌گیرند، آثار اصیل‌تری ارائه می‌دهند. بر همین اساس، «فرهاد فخرالدینی» با تکیه بر یکی از آثار فارسی‌زبان عبدالقادر مراغی، کتاب «تجزیه و تحلیل و شرح ردیف موسیقی ایران» را تألیف کرده و اثری متفاوت و منحصربه‌فرد پدید آورده است. مطالعه‌ی این کتاب به‌ویژه برای پژوهشگران و هنرمندانی که در زمینه‌ی موسیقی ایرانی فعالیت دارند و نواختن ساز را می‌دانند، بسیار سودمند خواهد بود. «تجزیه و تحلیل و شرح ردیف موسیقی ایران» شامل بیست فصل است که هر یک به موضوعی کلیدی در موسیقی ایرانی می‌پردازد. از جمله مباحث مهم این فصول می‌توان به دانستنی‌های ضروری در موسیقی، فواصل موسیقی ایرانی، وزن، ریتم و نحوه‌ی اجرا اشاره کرد. همچنین مباحثی چون ردیف و تاریخچه‌ی آن، ساز و جایگاه موسیقی، دستگاه‌ها و مقام‌ها، طبقات هفده‌گانه در موسیقی قدیم، خاستگاه آواز، تحول موسیقی ایرانی از دوران قاجاریه به بعد، بداهه‌نوازی و بررسی کامل هفت دستگاه موسیقی ایرانی، بخش‌های دیگر این کتاب را تشکیل می‌دهند. این اثر نه‌تنها برای دانشجویان و مدرسان موسیقی، بلکه برای تمام علاقه‌مندان به ردیف و تئوری موسیقی ایرانی منبعی جامع و راهگشا به شمار می‌آید.