کتاب مقدمه‌ای بر راهنمای تحلیل روایت در فیلم اثر مجید سلیمانی ساسانی، انتشارات کانون اندیشه جوان

کتاب «مقدمه‌ای بر راهنمای تحلیل روایت در فیلم» نوشته‌ی مجید سلیمانی‌ساسانی به یکی از مباحث اساسی و کمتر بررسی‌شده در حوزه‌ی روایت، یعنی «روایت در فیلم» می‌پردازد. نویسنده در این اثر تلاش کرده است تا پیوند میان نظریه‌ی روایت و تحلیل بازنمایی را در بستر رسانه‌ی فیلم بررسی و تبیین کند. «تحلیل روایت» از روش‌های مهم در مطالعه‌ی بازنمایی است که بیشتر در حوزه‌های ادبی مانند شعر، داستان و رمان مورد استفاده قرار گرفته است. بااین‌حال، پژوهش‌های اندکی به بررسی روایت در رسانه‌ها، به‌ویژه در فیلم، پرداخته‌اند و در آن از نظریه و روش تحلیل روایت برای تحلیل بازنمایی بهره گرفته‌اند. در این چارچوب، روایت به‌عنوان «زنجیره‌ای از رخدادها» تعریف می‌شود که نظمی خاص دارند و از آغاز، میانه و پایان مشخصی برخوردارند. همچنین، روایت نوعی «عمل ارتباطی» و «انتقال پیام» در رسانه محسوب می‌شود. یک متن زمانی روایی به شمار می‌آید که دارای دو ویژگی بنیادین «قصه» و حضور «قصه‌گو» باشد. به باور مایکل تولان، روایت «توالی از پیش‌انگاشته‌شده‌ی رخدادهایی است که به‌صورت غیرتصادفی به هم پیوند یافته‌اند و پیوند میان آن‌ها باید روشن و مبتنی بر انگیزه باشد». او یکی از ویژگی‌های مهم روایت را «برساخته‌شدن» آن می‌داند و تأکید می‌کند که «هر روایت بخشی از پیش‌برساختگی» را در خود دارد و اغلب روایت‌ها واجد «گوینده» و «خط سیر» مشخص هستند. کتاب «مقدمه‌ای بر راهنمای تحلیل روایت در فیلم» در چهار فصل تنظیم شده است. در فصل نخست، نویسنده به بررسی مفهوم تولید معنا به‌عنوان فرایندی «برساختی» می‌پردازد و نظریه‌ی برساخت‌گرایی اجتماعی و آرای نظریه‌پردازان این حوزه را تحلیل می‌کند. فصل دوم به معرفی و دسته‌بندی نظریه‌های روایت و رویکردهای ماقبل‌ساختارگرایی، ساختارگرایی و پساساختارگرایی اختصاص دارد. در فصل سوم و چهارم نیز ابعاد روش‌شناختی نظریه‌ی روایت بررسی شده و کاربرد عملی آن در تحلیل کیفی فیلم با نمونه‌هایی از آثار سینمایی نشان داده می‌شود. از منظر نظری و روش‌شناختی، این کتاب می‌تواند نقطه‌ی آغاز و مرجعی راهبردی برای پژوهش در حوزه‌ی کاربرد تحلیل روایت در مطالعات بازنمایی در رسانه‌ها باشد. «مقدمه‌ای بر راهنمای تحلیل روایت در فیلم» منبعی ارزشمند برای دانشجویان و علاقه‌مندان رشته‌های علوم اجتماعی، ارتباطات و مطالعات فیلم به شمار می‌آید و خواننده را با چشم‌اندازی جامع از نحوه‌ی تحلیل روایی در سینما آشنا می‌سازد.