کتاب مرگ تخصص اثر تام نیکولز، ترجمه حسین خدادادی، انتشارات آموخته

دوران کنونی، دورانی شگفت‌انگیز و در عین حال خطیر است. جهان در عصر انفجار اطلاعات، با حضور موتورهای جست‌وجوگر و شبکه‌های اجتماعی بی‌شمار، به نقطه‌ای رسیده که به هر فردی این توهم را القا می‌کند که دانای کل است. نتیجه‌ی این وضعیت، بازتولید نوعی جاهلیت مدرن است؛ جاهلیتی آراسته به ظواهر مدرنیستی که حتی بلاهت‌بارترین عقاید و رفتارها را در قالبی شبه‌عقلانی عرضه می‌کند. ایام همه‌گیری کرونا جلوه‌ای آشکار از این جاهلیت مدرن را بر همگان نمایان ساخت. در این شرایط، فرقی نمی‌کرد فرد در آمریکا، آلمان، فرانسه، برزیل یا هر نقطه‌ی دیگری از جهان زندگی می‌کند؛ همه‌جا شاهد یکسانیِ الگوها بودیم: توهم دانایی، بی‌اعتمادی به متخصصان و بی‌اعتنایی به توصیه‌های علمی. بدین ترتیب، در ایران عده‌ای کرونا را «فریب قرن» نامیدند، در فرانسه گروهی علیه ماسک به خیابان‌ها آمدند، در آلمان اعتراض‌ها علیه واکسن شکل گرفت و حتی رئیس‌جمهور برزیل نیز همچنان بر انکار واقعیت و اهمیت کرونا پافشاری می‌کرد. تام نیکولز در این باره معتقد است که «مرگ تخصص» رخ داده است. او پرسشی مهم را پیش می‌کشد: چرا در جهان امروز صدای متخصصان شنیده نمی‌شود؟ پاسخ او به این پرسش، نگاهی عمیق به ساختار صنعت فرهنگ دارد؛ صنعتی که به‌مثابه‌ی قدرتمندترین ابزار نئولیبرالیسم، همه‌چیز را به کالایی برای خریدوفروش بدل کرده است. رسانه‌ها و بنگاه‌های خبررسانی، در هیاهوی بی‌پایان خود به سیرک‌های شبانه‌روزی تبدیل شده‌اند؛ جایی که اخلاق، معنا و ارزش‌ها پایمال می‌شوند و پروژه‌ی «تحمیق جمعی» به اوج می‌رسد. امروز با جامعه‌ای جهانی روبه‌رو هستیم؛ جامعه‌ای با چند میلیارد فرد «همه‌چیزدان» که کمتر پیش می‌آید حتی لحظه‌ای به سخن متخصصان واقعی گوش بسپارند. کتاب «مرگ تخصص: چرا صدای متخصصان شنیده نمی‌شود؟» تلاشی است برای واکاوی همین وضعیت. این کتاب نشان می‌دهد که در جهان معاصر، اصل برابری و عدالت جایی ندارد؛ مگر در یک زمینه: توزیع یکسان بلاهت در خدمت منافع ثروت و قدرت.