کتاب استبداد شایستگی اثر مایکل سندل، ترجمه صبا نوروزی، انتشارات نشر کتاب پارسه

مهم‌ترین منتقد بازار آزاد در درون ایالات متحده، همواره نگاه خود را متوجه مفاهیمی می‌کند که در دست نویسندگان و نظریه‌پردازان لیبرالیسم و نئولیبرالیسم دچار تحریف و ویرانی شده‌اند. **مایکل سندل** با برداشت‌های رایج در غرب از مفاهیمی چون عدالت، حق، انتخاب، برابری و تساوی میان زن و مرد، اختلافی اساسی دارد. او واژگانی را که در گفتمان سرمایه‌داری از معنا تهی شده‌اند، دوباره پیش روی خواننده می‌گذارد و با تحلیل‌هایی فلسفی، جامعه‌شناختی، اقتصادی و تاریخی، همراه با نمونه‌های روشن و عینی، بنیان‌های فکری طرفداران هایک، میزس و دیگر نظریه‌پردازان بازار آزاد را به چالش می‌کشد. سدل در کتاب **«استبداد شایستگی»** که در دوران همه‌گیری کرونا نوشته شد، شالوده‌های شایسته‌سالاری و مضحکه‌ی آن در عصر سلطه‌ی اندیشه‌ی اقتصاددانانی چون **فردریش فون هایک** را با نقدی بی‌رحمانه به زیر سؤال برده است. هایک که در عنوان کتاب‌هایش مکرر از مفهوم آزادی سخن می‌گفت، در عمل پشتیبان و حامی رژیم‌های سرکوبگری چون پینوشه و تاچر بود و شایسته‌سالاری را ترویج می‌کرد؛ دیدگاهی که مدعی بود اگر بازار آزاد رها شود، هر فرد به اندازه‌ی استعداد و شایستگی‌اش سهم خود را دریافت خواهد کرد. سدل با استدلال‌هایی پیوسته و گام‌به‌گام نشان می‌دهد چگونه رفتار و تصمیم‌های حاکمان جهان در دهه‌های اخیر، مسیر جامعه را به سمت فروپاشی همبستگی اجتماعی سوق داده است. او در کتاب **«استبداد شایستگی: چه بر سر خیر عمومی آمده است؟»** تصویری همه‌جانبه از دنیای امروز ارائه می‌دهد؛ جهانی که در بحبوحه‌ی بیماری‌های همه‌گیر، فقر، خشکسالی و بحران‌های محیط‌زیستی، جنگ و تروریسم، جای ارزش‌های اخلاقی و خیر عمومی را منافع فردی و سودمحوری کورکورانه گرفته است؛ سودمحوری‌ای که حتی نابودی جهان را نیز توجیه‌پذیر می‌کند. خواندن **استبداد شایستگی** برای درک روشن و مستند از مسیر تاریخی و سیاسی‌ای که بر ما تحمیل شده ضروری‌ست. این اثر نه فقط تحلیلی فلسفی و عقلانی ارائه می‌دهد، بلکه تلنگری‌ست برای شکل‌گیری مقاومتی آگاهانه و برانگیختن خشمِ ضروری در برابر بی‌عدالتی‌های ساختاری جهان معاصر.